Mechanical Properties of Solids NEET PYQ in Telugu — ఈ గైడ్ తెలుగులో ఉంది. Read in English.
ఘన పదార్థాల యాంత్రిక ధర్మాలు (Mechanical Properties of Solids) స్థితిస్థాపకత (elasticity) చాప్టర్: ప్రతిబలం (stress), వికృతి (strain), స్థితిస్థాపక గుణకాలు, ప్రతిబల-వికృతి వక్రం. ప్రశ్నల సంఖ్య పరంగా NEETలో ఇది అతి చిన్న ఫిజిక్స్ చాప్టర్లలో ఒకటి, కానీ అతి త్వరగా ప్రిపేర్ అయ్యే చాప్టర్లలో కూడా ఒకటి. దాదాపు ప్రతి పాత ప్రశ్న ఒకే నిర్వచనం $Y = \frac{\text{stress}}{\text{strain}}$ మీద, లేదా ప్రతిబల-వికృతి వక్రాన్ని సరిగ్గా చదవడం మీద ఆధారపడుతుంది.
డిజిటైజ్ చేసిన NEET, AIPMT పాత పేపర్ల నుంచి Pareeksha సొంతంగా తీసిన లెక్కలను ఈ పోస్ట్ వాడుతుంది, తర్వాత అధికారిక జవాబులతో ఐదు పాత ప్రశ్నలను సాల్వ్ చేస్తుంది.
NEETలో మెకానికల్ ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ సాలిడ్స్ నుంచి ఎంత తరచుగా అడుగుతారు
1988 నుంచి 2026 వరకు Pareekshaలో డిజిటైజ్ చేసిన 51 పేపర్లలో ఈ చాప్టర్కు 15 ప్రశ్నలు ట్యాగ్ అయ్యాయి. 2016 నుంచి 2026 వరకు జరిగిన 18 NEET సిట్టింగ్లలో, ట్యాగ్ చేసిన 531 ఫిజిక్స్ ప్రశ్నల్లో దీనికి 7 వచ్చాయి. దీంతో ఇది చివరి స్థానంలో, 29 ఫిజిక్స్ చాప్టర్లలో 29వ స్థానంలో ఉంది.
రేటు తక్కువగా, స్థిరంగా ఉంది. 2016 నుంచి 2020 వరకు 8 NEET పేపర్లలో 3 ప్రశ్నలు, 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 పేపర్లలో 4 వచ్చాయి, అంటే ఆ కాలంలో ట్యాగ్ చేసిన 347 ఫిజిక్స్ ప్రశ్నల్లో 1.2%. రెండు మూడు పేపర్లకు ఒక ప్రశ్న ఆశించండి.
| NEET సంవత్సరం (అన్ని సిట్టింగ్లు కలిపి) | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| 2013 | 1 |
| 2016–2017 | 0 |
| 2018 | 1 |
| 2019 | 1 |
| 2020 | 1 |
| 2021–2022 | 0 |
| 2023 | 1 |
| 2024 | 2 |
| 2025 | 0 |
| 2026 | 1 |
కొన్ని సంవత్సరాల్లో ఒకటి కంటే ఎక్కువ సిట్టింగ్లు జరిగాయి, డిజిటైజ్ చేసిన కొన్ని పేపర్లలో కొన్ని ప్రశ్నలు తక్కువ ఉన్నాయి, కాబట్టి వీటిని దగ్గరి లెక్కలుగా చూడండి. తక్కువ బరువు అంటే వదిలేయమని కాదు: ఈ చాప్టర్కు కొన్ని గంటలే పడతాయి, దీని ఆలోచనలు (ప్రతిబలం, పీడనం, బల్క్ మాడ్యులస్) ద్రవాల చాప్టర్లో మళ్లీ వాడతారు. మొత్తం ఫిజిక్స్ టేబుల్ NEET చాప్టర్ వారీ వెయిటేజీ పేజీ (ఇంగ్లీష్లో)లో ఉంది.
ప్రశ్నలు ఏం పరీక్షిస్తాయి
- గుణకాల నిర్వచనాలు. యంగ్ గుణకం, బల్క్ గుణకం, సంపీడ్యత (compressibility), షియర్ గుణకం, పాయిజన్ నిష్పత్తి, తరచుగా జాబితాలు జతపరిచే ప్రశ్నగా.
- తీగల సాగుదల. సాగుదల, లేదా స్థితిస్థాపక అవధి లోపల అతి పెద్ద సాగుదల కనుక్కోవడం.
- బరువు వేలాడదీసిన తీగలో ప్రతిబలం. ప్రతిబలం ఎంత, ఎక్కడ.
- ప్రతిబల-వికృతి వక్రం. అనుపాత అవధి, యీల్డ్ పాయింట్, అంతిమ బలం (ultimate strength), విరిగే బిందువు (fracture), అవి తన్యత (ductile), పెళుసు (brittle) పదార్థాల గురించి ఏం చెబుతాయి.
సాల్వ్ చేసిన NEET పాత ప్రశ్నలు
కింద ఉన్న ప్రతి ప్రశ్న పేపర్ నుంచి అధికారిక జవాబుతో తీసుకున్నది. సాల్వింగ్ మాది.
1. స్థితిస్థాపక గుణకాలను జతపరచడం
NEET 2026 (రద్దయిన మే సిట్టింగ్), Q137 నుంచి.
జాబితా I ని జాబితా II తో జతపరచండి:
| జాబితా I | జాబితా II |
|---|---|
| A. యంగ్ గుణకం | I. $\frac{\Delta d}{\Delta L}\left(\frac{L}{d}\right)$ |
| B. సంపీడ్యత | II. $\frac{FL}{A(\Delta L)}$ |
| C. బల్క్ గుణకం | III. $-\frac{1}{\Delta P}\left(\frac{\Delta V}{V}\right)$ |
| D. పాయిజన్ నిష్పత్తి | IV. $-P\left(\frac{V}{\Delta V}\right)$ |
కింద ఇచ్చిన ఆప్షన్ల నుంచి సరైన జవాబు ఎంచుకోండి:
- (A) A-IV, B-I, C-II, D-III
- (B) A-III, B-II, C-I, D-IV
- (C) A-I, B-IV, C-III, D-II
- (D) A-II, B-III, C-IV, D-I
అధికారిక జవాబు: (D)
సాల్యూషన్. ప్రతిదాన్ని దాని నిర్వచనం నుంచి రాయండి. యంగ్ గుణకం $\frac{F/A}{\Delta L/L} = \frac{FL}{A\,\Delta L}$ (II). బల్క్ గుణకం $-\frac{P}{\Delta V/V}$ (IV), సంపీడ్యత దాని విలోమం (III). పాయిజన్ నిష్పత్తి పార్శ్వ వికృతి భాగించు అనుదైర్ఘ్య వికృతి, $\frac{\Delta d/d}{\Delta L/L}$ (I). యంగ్ గుణకాన్ని II గా పెట్టగానే, ఆప్షన్ (D) మాత్రమే మిగులుతుంది.
2. స్థితిస్థాపక అవధి లోపల అతి పెద్ద సాగుదల
NEET 2024, Q11 నుంచి.
స్టీల్ స్థితిస్థాపక అవధి, దాని యంగ్ గుణకం వరుసగా $8\times10^{8}\ \mathrm{N\,m^{-2}}$, $2\times10^{11}\ \mathrm{N\,m^{-2}}$ అయితే, 1 m పొడవున్న స్టీల్ తీగ గరిష్ఠ సాగుదల:
- (A) 40 mm
- (B) 8 mm
- (C) 4 mm
- (D) 0.4 mm
అధికారిక జవాబు: (C)
సాల్యూషన్. స్థితిస్థాపక అవధి అంటే తీగ తట్టుకుని ఇంకా తన పొడవుకు తిరిగి రాగల అతి పెద్ద ప్రతిబలం. ఆ ప్రతిబలం వరకు, వికృతి $= \frac{\text{stress}}{Y}$, కాబట్టి $\Delta L = \frac{\sigma L}{Y} = \frac{8 \times 10^8 \times 1}{2 \times 10^{11}} = 4 \times 10^{-3}$ m $= 4$ mm. అవధిని ప్రతిబలంగా ఇచ్చారు కాబట్టి తీగ వైశాల్యం అవసరం లేదు.
3. వేలాడుతున్న తీగలో ప్రతిబలం
NEET 2023, Q10 నుంచి.
ఒక తీగను పైకప్పు (దృఢమైన ఆధారం) నుంచి వేలాడదీసి, దాని స్వేచ్ఛా చివర కట్టిన $W$ బరువుతో సాగదీశారు అనుకోండి. తీగ మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం $A$ ఉన్న ఏ బిందువు వద్దనైనా అనుదైర్ఘ్య ప్రతిబలం:
- (A) $2W/A$
- (B) $W/A$
- (C) $W/2A$
- (D) సున్నా
అధికారిక జవాబు: (B)
సాల్యూషన్. సమతాస్థితిలో ఉన్న తేలికైన తీగకు, ప్రతి బిందువు వద్ద తన్యత వేలాడుతున్న బరువు W కు సమానం. ప్రతిబలం అంటే వైశాల్యానికి బలం, కాబట్టి తీగ పొడవునా అది $\frac{W}{A}$. ఆప్షన్ (C) దీన్ని సొంత బరువు కింద బరువైన తీగ సాగుదలతో కలగాపులగం చేస్తుంది, అక్కడ సగటున సగం బరువు వస్తుంది.
4. సాగిన పొడవు నుంచి యంగ్ గుణకం
NEET 2020 (ఫేజ్ 1), Q161 నుంచి.
$L$ పొడవు, $A$ మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యం ఉన్న ఒక తీగ స్థిర ఆధారం నుంచి వేలాడుతోంది. దాని స్వేచ్ఛా చివర $M$ ద్రవ్యరాశిని వేలాడదీసినప్పుడు తీగ పొడవు $L_1$ కు మారుతుంది. యంగ్ గుణకానికి సమీకరణం:
- (A) $\frac{MgL_1}{AL}$
- (B) $\frac{Mg(L_1-L)}{AL}$
- (C) $\frac{MgL}{AL_1}$
- (D) $\frac{MgL}{A(L_1-L)}$
అధికారిక జవాబు: (D)
సాల్యూషన్. ప్రతిబలం $= \frac{Mg}{A}$. వికృతి $= \frac{\Delta L}{L} = \frac{L_1 - L}{L}$, హారంలో అసలు పొడవు L వాడాలి. కాబట్టి $Y = \frac{Mg/A}{(L_1 - L)/L} = \frac{MgL}{A(L_1 - L)}$. ఆప్షన్ (B) ప్రతిబలం గుణించు వికృతి, ప్రతిబలం భాగించు వికృతి కాదు.
5. ప్రతిబల-వికృతి వక్రాన్ని చదవడం
NEET 2019 ఒడిశా, Q176 నుంచి.
X, Y అనే రెండు వేర్వేరు పదార్థాలకు ప్రతిబల-వికృతి వక్రాలు గీశారు. పదార్థం X కు అంతిమ బల బిందువు, విరిగే బిందువు ఒకదానికొకటి దగ్గరగా ఉన్నాయని, కానీ పదార్థం Y కు అవి చాలా దూరంగా ఉన్నాయని గమనించారు.
పదార్థాలు X, Y (వరుసగా) బహుశా ఇలా ఉంటాయని చెప్పవచ్చు,
- (A) ప్లాస్టిక్, తన్యత
- (B) తన్యత, పెళుసు
- (C) పెళుసు, తన్యత
- (D) పెళుసు, ప్లాస్టిక్
అధికారిక జవాబు: (C)
సాల్యూషన్. అంతిమ బల బిందువు, విరిగే బిందువు మధ్య ఖాళీ ఒక పదార్థం విరగకముందు ఎంత ప్లాస్టిక్ వికృతికి లోనవగలదో చూపిస్తుంది. రెండు బిందువులు దగ్గరగా ఉంటే (X), పదార్థం తన అత్యధిక ప్రతిబలాన్ని చేరిన వెంటనే విరిగిపోతుంది: అది పెళుసు. అవి దూరంగా ఉంటే (Y), విరగకముందు అది చాలా సాగుతుంది: అది తన్యత పదార్థం.
ముఖ్యమైన ఫార్ములాలు
| రాశి | ఫార్ములా |
|---|---|
| ప్రతిబలం | $\frac{F}{A}$ (యూనిట్లు $\mathrm{N\,m^{-2}}$) |
| అనుదైర్ఘ్య వికృతి | $\frac{\Delta L}{L}$ (యూనిట్లు లేవు) |
| యంగ్ గుణకం | $Y = \frac{FL}{A\,\Delta L}$ |
| బల్క్ గుణకం | $B = -\frac{\Delta P}{\Delta V/V}$ |
| సంపీడ్యత | $\frac{1}{B}$ |
| షియర్ గుణకం | $G = \frac{F/A}{\theta}$ |
| పాయిజన్ నిష్పత్తి | $\frac{\Delta d/d}{\Delta L/L}$ |
| యూనిట్ ఘనపరిమాణానికి స్థితిస్థాపక శక్తి | $\frac{1}{2} \times \text{stress} \times \text{strain}$ |
| సొంత బరువు కింద తీగ సాగుదల | $\frac{MgL}{2AY}$ |
గుర్తుంచుకోవాల్సిన రెండు వాస్తవాలు: గుణకాలు పదార్థం మీద ఆధారపడతాయి, నమూనా పొడవు లేదా మందం మీద కాదు; ఒకే పదార్థం, ఒకే భారం ఉన్న తీగలకు $\Delta L \propto \frac{L}{r^2}$.
సాధారణ ఉచ్చులు
- వికృతిలో కొత్త పొడవు వాడడం. వికృతి అంటే పొడవులో మార్పు భాగించు అసలు పొడవు.
- ప్రతిబలం భాగించు వికృతికి బదులు ప్రతిబలం గుణించు వికృతి. ఫార్ములాను యూనిట్లతో చెక్ చేయండి: యంగ్ గుణకానికి ప్రతిబలం యూనిట్లే ఉంటాయి.
- మందమైన తీగకు యంగ్ గుణకం ఎక్కువ అనుకోవడం. అది తక్కువగా సాగుతుంది, కానీ Y పదార్థ ధర్మం.
- మిల్లీమీటర్లు, మీటర్లు. సాగుదల జవాబులు సాధారణంగా mm లో ఉంటాయి; మీటర్లలో లెక్కించి చివర్లో మార్చండి.
- పెళుసు, తన్యతను కలగాపులగం చేయడం. అంతిమ, విరిగే బిందువులు దగ్గరగా ఉంటే పెళుసు; దూరంగా ఉంటే తన్యత.
మెకానికల్ ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ సాలిడ్స్ ఎలా చదవాలి
- Pareeksha పుస్తకం గ్రావిటేషన్ అండ్ ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ మ్యాటర్లో చాప్టర్ 2 చదవండి, ఇది ఇంగ్లీష్, హిందీలో కూడా ఉంది.
- పైన ఉన్న ఫార్ములా టేబుల్, లేబుల్ చేసిన ప్రతిబల-వికృతి వక్రంతో అర పేజీ సమ్మరీ తయారుచేయండి.
- NEET పాత పేపర్ల పేజీలో ఈ చాప్టర్ పాత ప్రశ్నలు సాల్వ్ చేయండి. అన్ని పేపర్లలో కలిపి 15 మాత్రమే ఉన్నాయి కాబట్టి, అన్నింటినీ ఒకే సిట్టింగ్లో చేయవచ్చు.
- మీ డాష్బోర్డ్లోని NEET విభాగంలో 15 ప్రశ్నల చాప్టర్ టెస్ట్ రాయండి (లాగిన్ కావాలి).
- అదే పుస్తకంలోని తర్వాతి చాప్టర్ మెకానికల్ ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ ఫ్లూయిడ్స్ PYQలుకు వెళ్లండి, దానికి ఎక్కువ బరువు ఉంది. ఉష్ణ ప్రతిబలం (thermal stress) ఈ చాప్టర్ను థర్మల్ ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ మ్యాటర్ PYQలుతో కలుపుతుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
మెకానికల్ ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ సాలిడ్స్ నుంచి NEETలో ఎన్ని ప్రశ్నలు వస్తాయి?
చాలా తక్కువ. Pareekshaలో ఉన్న 2016 నుంచి 2026 వరకు NEET పేపర్లలో దీనికి 531 ఫిజిక్స్ ప్రశ్నల్లో 7 వచ్చాయి, 29 ఫిజిక్స్ చాప్టర్లలో అతి తక్కువ. 2021–2026 పేపర్లలో 4 వచ్చాయి.
ఈ చాప్టర్ను వదిలేయాలా?
వద్దు. దీన్ని ప్రిపేర్ అవ్వడానికి కొన్ని గంటలే పడుతుంది, ప్రశ్నలు ఎక్కువగా నేరుగా ఉంటాయి, ఒక ప్రశ్న విలువ మిగతా ఏ ప్రశ్నకైనా సమానం. దీన్ని వదిలేస్తే ఆదా అయ్యే సమయం తక్కువ.
ఈ చాప్టర్లో ఎక్కువగా అడిగే టాపిక్ ఏది?
యంగ్ గుణకం, తీగల సాగుదల, తర్వాత ప్రతిబల-వికృతి వక్రం, ఇతర గుణకాల నిర్వచనాలు.
తీగను సగానికి కోస్తే యంగ్ గుణకం మారుతుందా?
మారదు. యంగ్ గుణకం పదార్థం మీద మాత్రమే ఆధారపడుతుంది. పొట్టి తీగ అదే భారం కింద తక్కువగా సాగుతుంది, కానీ దాని గుణకం అదే.

Comments (0)
No comments yet. Be the first to share your thoughts.