Haloalkanes and Haloarenes NEET PYQ in Telugu — ఈ గైడ్ తెలుగులో ఉంది. Read in English.
హాలోఆల్కేన్స్ అండ్ హాలోఆరీన్స్ (Haloalkanes and Haloarenes) NEETలో ప్రశ్నల సంఖ్యలో తేలికైన చాప్టర్, కానీ తర్వాతి ప్రతి ఆర్గానిక్ చాప్టర్ ఆధారపడే రెండు మెకానిజాలు ఇందులో ఉన్నాయి: న్యూక్లియోఫిలిక్ సబ్స్టిట్యూషన్ ($\mathrm{S_N1}$, $\mathrm{S_N2}$), ఎలిమినేషన్. ఈ చాప్టర్ సొంత ప్రశ్నలు దాదాపు అన్నీ ఆ మెకానిజాల గురించే, కాబట్టి వాటిని అర్థం చేసుకున్న విద్యార్థికి ఈ చాప్టర్ మార్కులు వస్తాయి, ఆల్కహాల్స్, ఈథర్స్, అమీన్స్లో ముందంజ కూడా లభిస్తుంది.
డిజిటైజ్ చేసిన NEET, AIPMT పేపర్ల నుంచి Pareeksha సొంతంగా తీసిన లెక్కలను ఈ పోస్ట్ ఉపయోగిస్తుంది. తర్వాత అధికారిక జవాబులతో ఐదు పాత ప్రశ్నలను సాల్వ్ చేస్తుంది.
NEETలో ఈ చాప్టర్ నుంచి ఎంత తరచుగా అడుగుతారు
Pareeksha డిజిటైజ్ చేసిన 51 పేపర్లలో (1988–2026) ఈ చాప్టర్కు 27 ప్రశ్నలు ట్యాగ్ అయ్యాయి. వాటిలో 18 AIPMT సంవత్సరాల (1988–2015) నుంచి వచ్చాయి.
2016 నుంచి 2026 వరకు జరిగిన 18 NEET సిట్టింగ్లలో, ట్యాగ్ చేసిన 624 కెమిస్ట్రీ ప్రశ్నల్లో 9 ఈ చాప్టర్వి. 33 కెమిస్ట్రీ చాప్టర్లలో ఇది 28వ స్థానం. 2021 నుంచి 2026 వరకు జరిగిన 10 సిట్టింగ్లలో 382 కెమిస్ట్రీ ప్రశ్నల్లో 7 వచ్చాయి, అంటే సుమారు 1.8%.
| సంవత్సరం | మా డేటాలోని NEET సిట్టింగ్లు | ప్రశ్నలు |
|---|---|---|
| 2016 | 2 | 1 |
| 2017 | 1 | 0 |
| 2018 | 1 | 0 |
| 2019 | 2 | 0 |
| 2020 | 2 | 1 |
| 2021 | 1 | 2 |
| 2022 | 2 | 3 |
| 2023 | 2 | 0 |
| 2024 | 2 | 1 |
| 2025 | 1 | 1 |
| 2026 | 2 | 0 |
రేటు 2016–2020లో పేపర్కు సుమారు 0.25 ప్రశ్నల నుంచి 2021–2026లో 0.7కు పెరిగింది, కానీ 2026లోని రెండు సిట్టింగ్లలో ఇక్కడ ట్యాగ్ అయిన ప్రశ్న ఒక్కటీ లేదు. పేపర్కు సున్నా లేదా ఒకటి అనుకోండి. కొన్ని డిజిటైజ్ చేసిన పేపర్లలో కొన్ని ప్రశ్నలు తక్కువగా ఉన్నాయి, కాబట్టి ఈ సంఖ్యలను దాదాపు సరైనవిగా చూడండి. పూర్తి పట్టిక NEET చాప్టర్ వారీ వెయిటేజీ పేజీ (ఇంగ్లీష్లో)లో ఉంది.
తక్కువ సంఖ్య అంటే తక్కువ విలువ కాదు. ఆల్కహాల్స్, అమీన్స్, కార్బొనైల్ సమ్మేళనాలకు ట్యాగ్ చేసిన చాలా కన్వర్షన్ ప్రశ్నలకు హాలైడ్ చర్యలే ప్రారంభ స్థానం.
ప్రశ్నలు ఏం పరీక్షిస్తాయి
2016 నుంచి 2026 వరకు వచ్చిన మొత్తం 9 ప్రశ్నలు నాలుగు ఆలోచనల నుంచే వచ్చాయి:
- $\mathrm{S_N1}$, $\mathrm{S_N2}$ (5 ప్రశ్నలు). ఏ సబ్స్ట్రేట్ వేగంగా చర్య జరుపుతుంది, ద్రావణి ప్రభావం, కైరల్ సెంటర్కు ఏమవుతుంది.
- ఎలిమినేషన్ (2 ప్రశ్నలు). 2-బ్రోమోపెంటేన్ డీహైడ్రోహాలోజినేషన్, సేట్జెఫ్ నియమం; 2020లో, మళ్లీ 2021లో అడిగారు.
- C–X బాండ్ బలం (1 ప్రశ్న). C–F, C–Cl, C–Br, C–I బాండ్ ఎంథాల్పీల క్రమం.
- హాలోఆరీన్స్ (1 ప్రశ్న). క్లోరిన్ రింగ్ను ఎందుకు నిష్క్రియం చేస్తూనే ఆర్థో, పారా డైరెక్టింగ్ చూపుతుంది.
సాల్వ్డ్ NEET పాత ప్రశ్నలు
ప్రతి ప్రశ్నను పేపర్ నుంచి అధికారిక జవాబుతో సహా తీసుకున్నాం. వివరణలు మావి.
ప్రశ్న 1 (NEET 2022 phase 2, Q94)
కింద రెండు స్టేట్మెంట్లు ఇచ్చాం: ఒకదాన్ని అసర్షన్ (A) అని, మరొకదాన్ని రీజన్ (R) అని పేర్కొన్నారు.
అసర్షన్ (A): క్లోరిన్ ఎలక్ట్రాన్ను ఆకర్షించే గ్రూపు అయినప్పటికీ, ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ఆరోమాటిక్ సబ్స్టిట్యూషన్లో అది ఆర్థో, పారా డైరెక్టింగ్.
రీజన్ (R): క్లోరిన్ ఇండక్టివ్ ఎఫెక్ట్ ఎలక్ట్రోఫిలిక్ సబ్స్టిట్యూషన్ సమయంలో ఏర్పడే ఇంటర్మీడియట్ కార్బోకేటయాన్ను అస్థిరపరుస్తుంది, అయితే ఎక్కువ ప్రస్ఫుటమైన రెజొనెన్స్ ఎఫెక్ట్ వల్ల హాలోజన్ ఆర్థో, పారా స్థానాల్లో కార్బోకేటయాన్ను స్థిరపరుస్తుంది.
పై స్టేట్మెంట్ల ఆధారంగా, కింది ఆప్షన్లలో అత్యంత సరైన జవాబును ఎంచుకోండి :
- (A) (A) సరైనది కాదు కానీ (R) సరైనది
- (B) (A), (R) రెండూ సరైనవి, (R) అనేది (A)కు సరైన వివరణ
- (C) (A), (R) రెండూ సరైనవి కానీ (R) అనేది (A)కు సరైన వివరణ కాదు
- (D) (A) సరైనది కానీ (R) సరైనది కాదు
అధికారిక జవాబు: (B)
క్లోరిన్ −I ఎఫెక్ట్ రింగ్ నుంచి ఎలక్ట్రాన్ సాంద్రతను లాగేస్తుంది, కాబట్టి రింగ్ బెంజీన్ కంటే నెమ్మదిగా చర్య జరుపుతుంది. కానీ క్లోరిన్పై ఉన్న లోన్ పెయిర్ను రెజొనెన్స్ ద్వారా కార్బోకేటయాన్ ఇంటర్మీడియట్తో పంచుకోవచ్చు, అది ఎలక్ట్రోఫైల్ ఆర్థో లేదా పారా వద్ద దాడి చేసినప్పుడు మాత్రమే సాధ్యం. −I ఎఫెక్ట్ వేగాన్ని నిర్ణయిస్తుంది; +R ఎఫెక్ట్ స్థానాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. R, Aను వివరిస్తోంది. పేపర్: NEET 2022 phase 2.
ప్రశ్న 2 (NEET 2022, Q101)
కైరాలిటీ గురించి తప్పుడు స్టేట్మెంట్
- (A) SN1 చర్య రెండు ఎనాన్షియోమర్ల 1 : 1 మిశ్రమాన్ని ఇస్తుంది
- (B) చర్య జరిగే స్థానంలో కైరాలిటీ ఉన్న హాలోఆల్కేన్ SN2 చర్యలో ఏర్పడే ఉత్పన్నం కాన్ఫిగరేషన్ విలోమాన్ని చూపుతుంది
- (C) ఎనాన్షియోమర్లు ఒకదానికొకటి అధ్యారోపణ చేయగల (superimposable) దర్పణ ప్రతిబింబాలు
- (D) రెసిమిక్ మిశ్రమం శూన్య ఆప్టికల్ భ్రమణాన్ని చూపుతుంది
అధికారిక జవాబు: (C)
$\mathrm{S_N1}$ ప్లానార్ కార్బోకేటయాన్ ద్వారా వెళ్తుంది, దాన్ని రెండు ముఖాల నుంచీ దాడి చేయవచ్చు, కాబట్టి రెసిమైజేషన్ (ఆదర్శంగా 1 : 1) వస్తుంది. $\mathrm{S_N2}$ వెనుక నుంచి దాడి చేసి కాన్ఫిగరేషన్ను విలోమం చేస్తుంది. రెసిమిక్ మిశ్రమానికి నికర భ్రమణం శూన్యం. ఎనాన్షియోమర్లు అధ్యారోపణ చేయలేని దర్పణ ప్రతిబింబాలు, కాబట్టి (C) తప్పు స్టేట్మెంట్. పేపర్: NEET 2022.
ప్రశ్న 3 (NEET 2021, Q68)
2-బ్రోమో పెంటేన్ డీహైడ్రోహాలోజినేషన్ చర్యలో ఏర్పడే ప్రధాన ఉత్పన్నం పెంట్-2-ఈన్. ఈ ఉత్పన్న ఏర్పాటు దేని ఆధారంగా ?
- (A) సేట్జెఫ్ నియమం (Saytzeff's Rule)
- (B) హుండ్ నియమం (Hund's Rule)
- (C) హాఫ్మన్ నియమం (Hofmann Rule)
- (D) హకెల్ నియమం (Huckel's Rule)
అధికారిక జవాబు: (A)
2-బ్రోమోపెంటేన్ నుంచి ఎలిమినేషన్లో డబుల్ బాండ్ C1 వైపు (పెంట్-1-ఈన్) లేదా C3 వైపు (పెంట్-2-ఈన్) ఏర్పడవచ్చు. ఎక్కువ ప్రతిక్షేపించిన, ఎక్కువ స్థిరమైన ఆల్కీన్ ప్రధాన ఉత్పన్నమని సేట్జెఫ్ నియమం చెబుతుంది, అది పెంట్-2-ఈన్. హాఫ్మన్ నియమం తక్కువ ప్రతిక్షేపించిన ఆల్కీన్ను సూచిస్తుంది, అది పెద్ద (bulky) క్షారాలతో వర్తిస్తుంది. హుండ్, హకెల్ నియమాలు ఆర్బిటాల్స్లోని ఎలక్ట్రాన్లు, ఆరోమాటిసిటీ గురించి. పేపర్: NEET 2021.
ప్రశ్న 4 (NEET 2020 phase 1, Q114)
2-బ్రోమో-పెంటేన్ నుంచి పెంట్-2-ఈన్ ఏర్పడే ఎలిమినేషన్ చర్య :
(a) β-ఎలిమినేషన్ చర్య
(b) జైత్సేవ్ నియమాన్ని అనుసరిస్తుంది
(c) డీహైడ్రోహాలోజినేషన్ చర్య
(d) డీహైడ్రేషన్ చర్య
- (A) (a), (b), (c)
- (B) (a), (c), (d)
- (C) (b), (c), (d)
- (D) (a), (b), (d)
అధికారిక జవాబు: (A)
బ్రోమిన్ ఉన్న కార్బన్కు పక్కనున్న కార్బన్ (β-కార్బన్) నుంచి హైడ్రోజన్ తొలగుతుంది, కాబట్టి ఇది β-ఎలిమినేషన్. ఎక్కువ ప్రతిక్షేపించిన పెంట్-2-ఈన్కు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది, కాబట్టి ఇది జైత్సేవ్ (సేట్జెఫ్) నియమాన్ని అనుసరిస్తుంది. HBr కోల్పోతుంది, అది డీహైడ్రోహాలోజినేషన్. డీహైడ్రేషన్ అంటే ఆల్కహాల్ నుంచి నీరు కోల్పోవడం, కాబట్టి (d) తప్పు. NEET మరుసటి ఏడాది అదే చర్యను మళ్లీ అడిగింది (ప్రశ్న 3). పేపర్: NEET 2020 phase 1.
ప్రశ్న 5 (NEET 2016 phase 2, Q97)
ఈ చర్యను పరిగణించండి,
CH₃CH₂CH₂Br + NaCN $\rightarrow$ CH₃CH₂CH₂CN + NaBr
ఈ చర్య దేనిలో అత్యంత వేగంగా జరుగుతుంది
- (A) ఇథనాల్
- (B) మిథనాల్
- (C) N, N'-డైమిథైల్ఫార్మామైడ్ (DMF)
- (D) నీరు
అధికారిక జవాబు: (C)
బలమైన న్యూక్లియోఫైల్తో ప్రైమరీ బ్రోమైడ్ $\mathrm{S_N2}$ ద్వారా చర్య జరుపుతుంది. ప్రోటిక్ ద్రావణులు (నీరు, మిథనాల్, ఇథనాల్) సైనైడ్ అయాన్తో హైడ్రోజన్ బంధం ఏర్పరిచి దాన్ని అడ్డుకుంటాయి. DMF లాంటి పోలార్ ఎప్రోటిక్ ద్రావణి లవణాన్ని కరిగిస్తుంది కానీ అయాన్ను "స్వేచ్ఛగా" ఉంచుతుంది, కాబట్టి సబ్స్టిట్యూషన్ అక్కడ అత్యంత వేగంగా జరుగుతుంది. పేపర్: NEET 2016 phase 2.
ముఖ్య విషయాలు
| లక్షణం | $\mathrm{S_N1}$ | $\mathrm{S_N2}$ |
|---|---|---|
| దశలు | రెండు, కార్బోకేటయాన్ ద్వారా | ఒకటి, సమకాలిక (concerted) |
| వేగ నియమం | Rate $= k[\mathrm{RX}]$ | Rate $= k[\mathrm{RX}][\mathrm{Nu^-}]$ |
| సబ్స్ట్రేట్ క్రమం | $3^\circ > 2^\circ > 1^\circ$ (బెంజైలిక్, ఆల్లైలిక్ కూడా వేగంగా) | $\mathrm{CH_3} > 1^\circ > 2^\circ > 3^\circ$ |
| స్టీరియోకెమిస్ట్రీ | రెసిమైజేషన్ (ఎక్కువగా) | విలోమం (inversion) |
| అనుకూల పరిస్థితి | పోలార్ ప్రోటిక్ ద్రావణి | పోలార్ ఎప్రోటిక్ ద్రావణి, బలమైన న్యూక్లియోఫైల్ |
- లీవింగ్ గ్రూపు, బాండ్ బలం. C–X బాండ్ ఎంథాల్పీ: C–F > C–Cl > C–Br > C–I. చర్యాశీలత దీనికి వ్యతిరేకం: R–I > R–Br > R–Cl > R–F.
- ఎలిమినేషన్. బలమైన క్షారం, వేడి దీనికి అనుకూలం. క్షారం పెద్దదిగా (bulky) లేకపోతే సేట్జెఫ్ ఉత్పన్నం (ఎక్కువ ప్రతిక్షేపించిన ఆల్కీన్) ప్రధానంగా వస్తుంది.
- హాలోఆరీన్స్ న్యూక్లియోఫిలిక్ సబ్స్టిట్యూషన్ను నిరోధిస్తాయి, ఎందుకంటే రెజొనెన్స్ వల్ల C–X బాండ్కు పాక్షిక డబుల్-బాండ్ లక్షణం ఉంటుంది, కార్బన్ $sp^2$. ఆర్థో లేదా పారా వద్ద ఎలక్ట్రాన్ను ఆకర్షించే గ్రూపులు ఉంటే సబ్స్టిట్యూషన్ సులభమవుతుంది.
- ఆంబిడెంట్ న్యూక్లియోఫైల్స్. KCN ఆల్కైల్ సైనైడ్లను ఇస్తుంది; AgCN ఐసోసైనైడ్లను ఇస్తుంది. $\mathrm{KNO_2}$ ఆల్కైల్ నైట్రైట్లను ఇస్తుంది; $\mathrm{AgNO_2}$ నైట్రోఆల్కేన్లను ఇస్తుంది.
సాధారణ పొరపాట్లు
- $\mathrm{S_N2}$కు ప్రోటిక్ ద్రావణిని ఎంచుకోవడం. ప్రోటిక్ ద్రావణులు న్యూక్లియోఫైల్ను సాల్వేట్ చేసి వేగాన్ని తగ్గిస్తాయి.
- ఎనాన్షియోమర్లను అధ్యారోపణ చేయగలవని అనడం. అవి అధ్యారోపణ చేయలేని దర్పణ ప్రతిబింబాలు.
- బాండ్ బలం, చర్యాశీలతను కలపడం. అత్యంత బలమైన C–X బాండ్ (C–F) ఉన్న హాలైడ్ అత్యంత తక్కువ చర్యాశీలమైనది.
- డీహైడ్రోహాలోజినేషన్, డీహైడ్రేషన్లను కలపడం. ఒకటి హాలైడ్ నుంచి HX కోల్పోతుంది, మరొకటి ఆల్కహాల్ నుంచి నీరు కోల్పోతుంది.
- సేట్జెఫ్కు బదులు హాఫ్మన్ అనుకోవడం. హాఫ్మన్ నియమానికి (తక్కువ ప్రతిక్షేపించిన ఆల్కీన్) పెద్ద క్షారం లేదా లీవింగ్ గ్రూపు కావాలి.
ఈ చాప్టర్ను ఎలా చదవాలి
- Pareeksha పుస్తకం Organic Compounds with Halogen, Oxygen and Nitrogen, చాప్టర్ 1 చదవండి. ఇది హిందీలో కూడా ఉంది.
- ఏ నాలుగు సబ్స్ట్రేట్లనైనా ర్యాంక్ చేయగలిగి, సరైన ద్రావణిని ఎంచుకోగలిగే వరకు $\mathrm{S_N1}$/$\mathrm{S_N2}$ పట్టికను నేర్చుకోండి.
- AIPMT ప్రశ్నలతో సహా చాప్టర్ పాత ప్రశ్నలను NEET పాత పేపర్ల పేజీలో సాల్వ్ చేయండి, తర్వాత మీ డాష్బోర్డ్లోని NEET విభాగంలో 15 ప్రశ్నల చాప్టర్ టెస్ట్ రాయండి (లాగిన్ అవసరం).
- కార్బోకేటయాన్ స్థిరత్వం GOC PYQలులో ఉంది. ఇవే సబ్స్టిట్యూషన్ ఆలోచనలు ఆల్కహాల్స్, ఫినాల్స్ అండ్ ఈథర్స్ PYQలు, అమీన్స్ PYQలులో కొనసాగుతాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
NEETలో హాలోఆల్కేన్స్ అండ్ హాలోఆరీన్స్ నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వస్తాయి?
Pareeksha లోని 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 NEET పేపర్లలో 7 ప్రశ్నలు, అంటే పేపర్కు ఒకటి కంటే తక్కువ. 2026లోని రెండు సిట్టింగ్లలో ఈ చాప్టర్కు ట్యాగ్ అయిన ప్రశ్న లేదు.
అరుదుగా అడుగుతారు కాబట్టి ఈ చాప్టర్ను వదిలేయవచ్చా?
కాదు. దీని మెకానిజాలు ఇతర ఆర్గానిక్ చాప్టర్లకు ట్యాగ్ చేసిన ప్రశ్నల్లోనూ కనిపిస్తాయి, ఈ చాప్టర్కు కొన్ని గంటలే పడతాయి. దీన్ని వదిలేస్తే ఆల్కహాల్స్, ఈథర్స్, అమీన్స్ బలహీనమవుతాయి.
$\mathrm{S_N1}$ vs $\mathrm{S_N2}$ అత్యంత ముఖ్యమైన టాపిక్కా?
అవును. 2016 నుంచి 2026 వరకు వచ్చిన తొమ్మిది ప్రశ్నల్లో ఐదు సబ్స్టిట్యూషన్ను పరీక్షించాయి: వేగంగా చర్య జరిపే సబ్స్ట్రేట్, సరైన ద్రావణి, లేదా కైరల్ సెంటర్కు ఏమవుతుంది.
DDT, క్లోరోఫాం లాంటి పాలిహాలోజన్ సమ్మేళనాలను అడుగుతారా?
మా డేటాలో ఈ చాప్టర్కు ట్యాగ్ చేసిన 2016 నుంచి 2026 వరకు NEET పేపర్లలో అడగలేదు. వాటి ఉపయోగాలు, ప్రభావాలను ఒకసారి చదవండి, కానీ మీ సమయాన్ని మెకానిజాలకు ఇవ్వండి.

Comments (0)
No comments yet. Be the first to share your thoughts.