వ్యక్తిత్వం, మానసిక ఆరోగ్యం, సర్దుబాటు మరియు కౌన్సెలింగ్

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• వ్యక్తిత్వం అంటే ఒక వ్యక్తి ఆలోచనలు, భావాలు మరియు ప్రవర్తన యొక్క విశిష్టమైన, వ్యవస్థీకృత నమూనా. రకాల సిద్ధాంతాలు (హిప్పోక్రటీస్, షెల్డన్, యుంగ్) ప్రజలను సమూహాలుగా విభజిస్తాయి; లక్షణ సిద్ధాంతాలు (ఆల్‌పోర్ట్, కాటెల్, ఐసెంక్, బిగ్ ఫైవ్) వారిని లక్షణాల ద్వారా వర్ణిస్తాయి; ఫ్రాయిడ్ దానిని ఇడ్, ఈగో మరియు సూపర్‌ఈగో ద్వారా వివరిస్తారు.
• మానసిక ఆరోగ్యం అంటే ఒత్తిడిని ఎదుర్కొనే చక్కగా సర్దుబాటైన మనస్సు. రక్షణ యంత్రాంగాలు ఆందోళనను తగ్గించడానికి ఈగో ఉపయోగించే అచేతన ఉపాయాలు; అవి స్వల్ప మోతాదులో సాధారణమే కానీ అతిగా ఉపయోగిస్తే హానికరం.
• మార్గదర్శకత్వం విద్యార్థి ఎంచుకోవడానికి, ప్రణాళిక వేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది; కౌన్సెలింగ్ అనేది ముఖాముఖి సహాయక ప్రక్రియ. రోజర్స్ నిర్దేశరహిత విధానం అభ్యాసకుడిని కేంద్రంగా చేసుకుంటుంది.

వ్యక్తిత్వం

ఈ పదం లాటిన్ *persona* నుండి వచ్చింది, అంటే నటులు ధరించే ముసుగు. జి. డబ్ల్యూ. ఆల్‌పోర్ట్ (G. W. Allport) వ్యక్తిత్వాన్ని, పరిసరాలకు అతని విశిష్టమైన సర్దుబాటును నిర్ణయించే మానసిక-శారీరక వ్యవస్థల యొక్క వ్యక్తిలోని గతిశీల సంఘటన అని నిర్వచించారు. ఇందులో శారీరక, మానసిక, భావోద్వేగ మరియు సామాజిక లక్షణాలు ఉంటాయి, మరియు ఇది వారసత్వంగా వస్తుంది అలాగే పరిసరాల ద్వారా రూపుదిద్దుకుంటుంది.

రకాల సిద్ధాంతాలు

షెల్డన్ సంబంధిత స్వభావాలు: విసెరోటోనియా (ఎండోమార్ఫ్), సోమాటోటోనియా (మెసోమార్ఫ్), సెరిబ్రోటోనియా (ఎక్టోమార్ఫ్). రకాల సిద్ధాంతాలు సరళమైనవి కానీ అవి అతి వర్గీకరణ చేస్తాయి, ఎందుకంటే చాలా మంది మధ్యలో ఉంటారు.

లక్షణ సిద్ధాంతాలు

• ఆల్‌పోర్ట్: లక్షణాలే వ్యక్తిత్వ ప్రమాణాలు: కార్డినల్, కేంద్ర మరియు ద్వితీయ లక్షణాలు.
• కాటెల్: 16 మూల లక్షణాలు; పరీక్ష 16 PF.
• ఐసెంక్: మూడు పరిమాణాలు: బహిర్ముఖత-అంతర్ముఖత, నరాల బలహీనత (neuroticism) (భావోద్వేగ స్థిరత్వం) మరియు మనోవిక్షేపత (psychoticism).
• బిగ్ ఫైవ్ (OCEAN): Openness, Conscientiousness, Extraversion, Agreeableness, Neuroticism.

ఫ్రాయిడ్ మనోవిశ్లేషణ దృక్పథం

సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్ (Sigmund Freud) మనస్సుకు చేతన, పూర్వచేతన మరియు అచేతన స్థాయిలను, మరియు వ్యక్తిత్వానికి మూడు భాగాలను వర్ణించారు:

మనోలైంగిక దశలు: ముఖ (oral), గుద (anal), జననేంద్రియ పూర్వ (phallic), సుప్తావస్థ (latency), జననేంద్రియ (genital). ఒక దశలో స్థిరీకరణ (fixation) పెద్దయ్యాక వ్యక్తిత్వాన్ని రూపొందిస్తుంది. (ఎరిక్సన్ తరువాత మనోసామాజిక దశలను ఇచ్చారు.)

వ్యక్తిత్వ మూల్యాంకనం

• స్వీయ నివేదన పట్టికలు: MMPI మరియు 16 PF వంటి ప్రశ్నావళులు.
• ప్రక్షేపక పద్ధతులు: అస్పష్ట ఉద్దీపన వ్యక్తి దాగిన భావాలను "ప్రక్షేపించేలా" చేస్తుంది: రోర్షాక్ సిరా మరక పరీక్ష (Rorschach inkblot test) (హెర్మన్ రోర్షాక్), ఇతివృత్త అవగాహన పరీక్ష (Thematic Apperception Test, TAT) (ముర్రే మరియు మోర్గాన్), పద సంసర్గ పరీక్ష (word association test) (దీనితో యుంగ్ అనుబంధం కలవారు), వాక్య పూరణ, వ్యక్తి చిత్రణ పరీక్ష.
• ఇతర పద్ధతులు: పరిశీలన, ఇంటర్వ్యూ, రేటింగ్ స్కేళ్లు, వ్యక్తి అధ్యయనం (case study), సోషియోమెట్రీ.

మానసిక ఆరోగ్యం

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం ఆరోగ్యం అంటే కేవలం వ్యాధి లేకపోవడం కాదు, సంపూర్ణ శారీరక, మానసిక మరియు సామాజిక శ్రేయస్సు. మానసికంగా ఆరోగ్యవంతుడైన వ్యక్తికి స్వీయ అంగీకారం, వాస్తవికమైన లక్ష్యాలు, భావోద్వేగ సమతుల్యత, ఇతరులతో మంచి సంబంధాలు, సమస్యలను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం మరియు ఒక జీవిత ఉద్దేశం ఉంటాయి.

పాఠశాలకు ఆరోగ్య పరిరక్షణ: ఆప్యాయత గల ఉపాధ్యాయుడు, న్యాయమైన క్రమశిక్షణ, వ్యక్తీకరించే స్వేచ్ఛ, ప్రతి పిల్లవాడికి విజయ అనుభవాలు, ఆట మరియు అభిరుచుల సమయం, మరియు ఒత్తిడికి ముందస్తు సహాయం.

సర్దుబాటు

సర్దుబాటు అంటే ఒకరి అవసరాలను పరిసరాల డిమాండ్లతో సమతుల్యం చేసే ప్రక్రియ. చక్కగా సర్దుబాటైన వ్యక్తి అవసరాలను సామాజికంగా ఆమోదయోగ్యమైన మార్గాల్లో తీర్చుకుంటాడు. దుస్సర్దుబాటు (maladjustment) సంకేతాలలో దూకుడు, ఉపసంహరణ, పాఠశాలకు గైర్హాజరు, అబద్ధాలు చెప్పడం మరియు నాడీ సంబంధ అలవాట్లు ఉంటాయి. కారణాలు: తీరని అవసరాలు, సంఘర్షణలు, కఠినమైన ఇల్లు, సరిగా లేని బోధన, లేదా శారీరక లోపాలు. ఉపాధ్యాయుడి సహాయం: కారణాన్ని అర్థం చేసుకోవడం, ఆప్యాయత చూపడం మరియు తీవ్రమైన సందర్భాలను కౌన్సెలర్‌కు సిఫారసు చేయడం.

నిస్పృహ మరియు సంఘర్షణ

నిస్పృహ (Frustration) అంటే లక్ష్యానికి ఆటంకం కలిగినప్పుడు కలిగే భావన. మూలాలు: బాహ్య (మనుషులు, నియమాలు, పేదరికం) మరియు అంతర్గత (బలహీన సామర్థ్యం, భయం). ప్రతిస్పందనలు: దూకుడు, ఉపసంహరణ, స్థిరీకరణ (నిష్ప్రయోజనమైన చర్యను పునరావృతం చేయడం), ప్రత్యావర్తనం (regression) (బాల్య ప్రవర్తనకు తిరిగి వెళ్లడం), నిరాశతో అంగీకరించడం, లేదా ఉత్కృష్టీకరణ (sublimation) వంటి నిర్మాణాత్మక మార్గం.

సంఘర్షణ (లెవిన్ రకాలు):

ఆకర్షణ-వికర్షణ అత్యంత కష్టమైనది మరియు ఎక్కువ కాలం ఉండేది.

ఒత్తిడి మరియు ఆందోళన

ఒత్తిడి (Stress) అంటే ఒక డిమాండుకు శరీరం మరియు మనస్సు యొక్క ప్రతిస్పందన. హాన్స్ సెలీ (Hans Selye) సాధారణ అనుకూలన సిండ్రోమ్‌ను (General Adaptation Syndrome, GAS) మూడు దశలుగా వర్ణించారు: హెచ్చరిక, ప్రతిఘటన, అలసట. యూస్ట్రెస్ (Eustress) ఉపయోగకరమైన ఒత్తిడి; డిస్ట్రెస్ (distress) హానికరమైన ఒత్తిడి. ప్రణాళిక, విశ్రాంతి, నిద్ర, వ్యాయామం మరియు నమ్మకమైన వ్యక్తితో మాట్లాడటం ద్వారా పరీక్ష ఒత్తిడిని తగ్గించవచ్చు.

ఆందోళన (Anxiety) అంటే స్పష్టమైన వస్తువు లేని అస్పష్ట భయం; భయానికి తెలిసిన వస్తువు ఉంటుంది. పరీక్ష ఆందోళన విద్యార్థులలో సాధారణం; స్వల్ప ఆందోళన పనితీరుకు సహాయపడవచ్చు, తీవ్ర ఆందోళన హాని చేస్తుంది (విలోమ-U సంబంధం, యెర్కెస్-డాడ్సన్ భావన).

రక్షణ యంత్రాంగాలు

ఫ్రాయిడ్ ప్రవేశపెట్టారు, అన్నా ఫ్రాయిడ్ అభివృద్ధి చేశారు. ఇవి అచేతనంగా పనిచేస్తాయి మరియు వాస్తవాన్ని వక్రీకరిస్తాయి.

ఉత్కృష్టీకరణ అత్యంత ఆరోగ్యకరమైన యంత్రాంగంగా పరిగణించబడుతుంది.

మార్గదర్శకత్వం

మార్గదర్శకత్వం అంటే ఒక వ్యక్తి తనను తాను అర్థం చేసుకోవడానికి, సమస్యలను పరిష్కరించుకోవడానికి మరియు జీవితాన్ని ప్రణాళిక వేసుకోవడానికి ఇచ్చే సహాయం. ఫ్రాంక్ పార్సన్స్ (Frank Parsons) "మార్గదర్శకత్వ ఉద్యమ పితామహుడు" (వృత్తి మార్గదర్శకత్వంపై ఆయన కృషి, 1909). రకాలు: విద్యాపరమైన (కోర్సులు, అధ్యయన అలవాట్లు), వృత్తిపరమైన (కెరీర్ ఎంపిక) మరియు వ్యక్తిగత (భావోద్వేగ, సామాజిక, ఆరోగ్యం). సూత్రాలు: మార్గదర్శకత్వం అందరికీ, నిరంతరం, వ్యక్తి అవసరాల ఆధారంగా ఉంటుంది, మరియు వ్యక్తికి ఎంచుకునే హక్కు ఉంటుంది.

పాఠశాలలో సేవలు: ప్రవేశ పరిచయం (orientation), సమాచారం, వ్యక్తిగత వివరాల నమోదు (individual inventory), కౌన్సెలింగ్, నియామకం (placement) మరియు తదుపరి పరిశీలన (follow-up).

కౌన్సెలింగ్

కౌన్సెలింగ్ అంటే శిక్షణ పొందిన కౌన్సెలర్ క్లయింట్ తన సమస్యను తానే అర్థం చేసుకుని పరిష్కరించుకునేలా సహాయపడే ఒకరికొకరు, ముఖాముఖి సహాయక సంబంధం.

మంచి కౌన్సెలర్ లక్షణాలు: సహానుభూతి, సహనం, గోప్యత, తీర్పు చెప్పని వైఖరి మరియు చక్కగా వినడం. మార్గదర్శకత్వం కౌన్సెలింగ్ కంటే విస్తృతమైనది; కౌన్సెలింగ్ మార్గదర్శకత్వానికి ప్రధాన సాధనాలలో ఒకటి.

మానసిక ఆరోగ్యంలో మరియు సర్దుబాటులో ఉపాధ్యాయుడి పాత్ర

తల్లిదండ్రుల తర్వాత పిల్లవాడికి అత్యంత ముఖ్యమైన పెద్దవాడు ఉపాధ్యాయుడు. ఉపాధ్యాయుడు అనేక చిన్న విధాలుగా సహాయపడవచ్చు: విద్యార్థులను ఆప్యాయంగా పలకరించడం, తొందర లేకుండా వినడం, పిల్లలందరినీ న్యాయంగా చూడటం, వ్యంగ్యాన్ని మరియు ముద్రలు వేయడాన్ని నివారించడం. అకస్మాత్తుగా మౌనం, తగ్గుతున్న మార్కులు, పదేపదే గైర్హాజరు, గొడవలు లేదా భయ సంకేతాల వంటి మార్పులను గమనించండి. పిల్లవాడితో ఏకాంతంగా మాట్లాడండి, తల్లిదండ్రులతో మాట్లాడండి మరియు అవసరమైతే పాఠశాల కౌన్సెలర్‌కు సిఫారసు చేయండి. సమూహ కృత్యాలు, ఆటలు, కళ, సంగీతం మరియు క్లబ్‌లు పిల్లలకు భావాన్ని విడుదల చేసే ఆరోగ్యకరమైన మార్గాలను ఇస్తాయి, ఇది ఉత్కృష్టీకరణ యొక్క ఒక రూపం. తప్పులకు అవకాశం ఉన్న తరగతి పరీక్ష ఆందోళనను తగ్గిస్తుంది.

ఉపాధ్యాయులు తమ సొంత ఒత్తిడిని కూడా నిర్వహించుకోవాలి, ఎందుకంటే ప్రశాంతంగా ఉన్న ఉపాధ్యాయుడు మంచి నమూనా. సరళమైన అలవాట్లు: క్రమమైన దినచర్య, విశ్రాంతి, వ్యాయామం మరియు ఆందోళనలను సహోద్యోగితో లేదా స్నేహితుడితో పంచుకోవడం. వ్యక్తిత్వం వారసత్వం మరియు పరిసరాలు రెండింటి ద్వారా రూపొందుతుందని గుర్తుంచుకోండి, కాబట్టి ఉపాధ్యాయుడు పిల్లవాడి స్వభావాన్ని మార్చలేడు, కానీ పిల్లవాడు సానుకూల దిశలో ఎదగడానికి సహాయపడే అనుభవాలను సృష్టించగలడు.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• అంతర్ముఖుడు మరియు బహిర్ముఖుడు యుంగ్ రకాలు; ఎండోమార్ఫ్, మెసోమార్ఫ్ మరియు ఎక్టోమార్ఫ్ షెల్డన్ రకాలు.
• రోర్షాక్ సిరా మరకలను ఉపయోగిస్తుంది; TAT కథలను ప్రేరేపించే చిత్రాలను ఉపయోగిస్తుంది.
• ఇడ్ సుఖ సూత్రంపై, ఈగో వాస్తవికతపై మరియు సూపర్‌ఈగో నైతికతపై పనిచేస్తాయి.
• ప్రక్షేపణ ఇతరులను నిందిస్తుంది; హేతుబద్ధీకరణ సాకులు చెబుతుంది; నిరాకరణ వాస్తవాన్ని తిరస్కరిస్తుంది.
• స్థానచలనం లక్ష్యాన్ని మారుస్తుంది; ఉత్కృష్టీకరణ ఆవేగాన్ని ఉపయోగకరమైన పనిగా మారుస్తుంది.
• GAS క్రమం హెచ్చరిక, ప్రతిఘటన, అలసట.
• నిర్దేశాత్మక కౌన్సెలింగ్ కౌన్సెలర్ కేంద్రితం; నిర్దేశరహితం క్లయింట్ కేంద్రితం.
• భయానికి స్పష్టమైన వస్తువు ఉంటుంది; ఆందోళనకు స్పష్టమైన వస్తువు ఉండదు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• 1. వ్యక్తిత్వం (Personality) లాటిన్ పదం persona నుండి వచ్చింది, అంటే ముసుగు.
• 2. ఆల్‌పోర్ట్ వ్యక్తిత్వాన్ని వ్యక్తిలోని గతిశీల సంఘటనగా నిర్వచించారు.
• 3. షెల్డన్ ఎండోమార్ఫ్, మెసోమార్ఫ్ మరియు ఎక్టోమార్ఫ్ ఇచ్చారు.
• 4. కాటెల్ పరీక్ష 16 PF.
• 5. బిగ్ ఫైవ్ లక్షణాలు OCEAN అని ఉచ్చరించబడతాయి.
• 6. రోర్షాక్ పరీక్ష సిరా మరకలను ఉపయోగించే ప్రక్షేపక పరీక్ష.
• 7. ముర్రే మరియు మోర్గాన్ ఇతివృత్త అవగాహన పరీక్షను అభివృద్ధి చేశారు.
• 8. ఫ్రాయిడ్ వ్యక్తిత్వంలోని మూడు భాగాలు ఇడ్, ఈగో మరియు సూపర్‌ఈగో.
• 9. సెలీ GAS లో హెచ్చరిక, ప్రతిఘటన మరియు అలసట దశలు ఉన్నాయి.
• 10. ఉత్కృష్టీకరణ అత్యంత ఆరోగ్యకరమైన రక్షణ యంత్రాంగంగా పరిగణించబడుతుంది.
• 11. ఫ్రాంక్ పార్సన్స్ మార్గదర్శకత్వ ఉద్యమ పితామహుడిగా ప్రసిద్ధి.
• 12. నిర్దేశరహిత కౌన్సెలింగ్‌లో ప్రధాన పేరు కార్ల్ రోజర్స్.

సాధన ప్రశ్నలు

1. 'పర్సనాలిటీ' (వ్యక్తిత్వం) అనే పదం లాటిన్ పదం 'పర్సోనా' నుండి వచ్చింది; దాని అర్థం

   1. ముసుగు
   2. మనస్సు
   3. శరీరం
   4. అలవాటు
   సమాధానం

   A. ముసుగు

   The word 'personality' comes from the Latin word persona, meaning

   1. mask
   2. mind
   3. body
   4. habit

2. ఎండోమార్ఫ్, మీసోమార్ఫ్, ఎక్టోమార్ఫ్ రకాలను ఇచ్చినవారు

   1. క్రెచ్‌మర్
   2. జంగ్
   3. షెల్డన్
   4. హిప్పోక్రేటిస్
   సమాధానం

   C. షెల్డన్

   Endomorph, mesomorph and ectomorph are types given by

   1. Kretschmer
   2. Jung
   3. Sheldon
   4. Hippocrates

3. అంతర్ముఖ, బహిర్ముఖ రకాలను ఇచ్చినవారు

   1. కాటెల్
   2. ఆల్‌పోర్ట్
   3. షెల్డన్
   4. జంగ్
   సమాధానం

   D. జంగ్

   Introvert and extrovert types were given by

   1. Cattell
   2. Allport
   3. Sheldon
   4. Jung

4. రోర్షాక్ పరీక్ష అనేది

   1. ఇంక్‌బ్లాట్‌లను ఉపయోగించే ప్రక్షేపక పరీక్ష
   2. అభిరుచులపై ప్రశ్నావళి
   3. మేధస్సు పరీక్ష
   4. జ్ఞాపకశక్తి పరీక్ష
   సమాధానం

   A. ఇంక్‌బ్లాట్‌లను ఉపయోగించే ప్రక్షేపక పరీక్ష

   The Rorschach test is a

   1. projective test using inkblots
   2. questionnaire on interests
   3. test of intelligence
   4. test of memory

5. థిమాటిక్ అపర్సెప్షన్ టెస్ట్‌ను రూపొందించినవారు

   1. కాటెల్, ఐసెంక్
   2. ముర్రే, మోర్గాన్
   3. రోర్షాక్, జంగ్
   4. బినే, సైమన్
   సమాధానం

   B. ముర్రే, మోర్గాన్

   The Thematic Apperception Test was developed by

   1. Cattell and Eysenck
   2. Murray and Morgan
   3. Rorschach and Jung
   4. Binet and Simon

6. ఫ్రాయిడ్ సిద్ధాంతంలో వాస్తవిక సూత్రం ఆధారంగా పనిచేసే వ్యక్తిత్వ భాగం

   1. లిబిడో
   2. ఇడ్
   3. అహం (ఈగో)
   4. అత్యహం (సూపర్ ఈగో)
   సమాధానం

   C. అహం (ఈగో)

   In Freud's theory, the part of personality guided by the reality principle is the

   1. libido
   2. id
   3. ego
   4. superego

7. అంతరాత్మ, నైతిక ఆదర్శాలు ఏర్పరచేది

   1. అత్యహం (సూపర్ ఈగో)
   2. ఇడ్
   3. పర్సోనా
   4. అహం (ఈగో)
   సమాధానం

   A. అత్యహం (సూపర్ ఈగో)

   The conscience and moral ideals form the

   1. superego
   2. id
   3. persona
   4. ego

8. హాన్స్ సెల్యే 'సాధారణ అనుకూలన సిండ్రోమ్' దశలు

   1. ప్రతిఘటన, హెచ్చరిక, నిరాకరణ
   2. భయం, కోపం, ప్రశాంతత
   3. హెచ్చరిక, అలసట, ప్రతిఘటన
   4. హెచ్చరిక, ప్రతిఘటన, అలసట
   సమాధానం

   D. హెచ్చరిక, ప్రతిఘటన, అలసట

   Hans Selye's General Adaptation Syndrome has the stages

   1. resistance, alarm, denial
   2. fear, anger, calm
   3. alarm, exhaustion, resistance
   4. alarm, resistance, exhaustion

9. మార్గదర్శక ఉద్యమ పితామహుడు

   1. ఫ్రాంక్ పార్సన్స్
   2. సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్
   3. ఇ. జి. విలియమ్‌సన్
   4. కార్ల్ రోజర్స్
   సమాధానం

   A. ఫ్రాంక్ పార్సన్స్

   The father of the guidance movement is

   1. Frank Parsons
   2. Sigmund Freud
   3. E. G. Williamson
   4. Carl Rogers

10. క్లయింట్-కేంద్రిత (అనిర్దేశక) కౌన్సెలింగ్‌ను రూపొందించినవారు

    1. ఇ. జి. విలియమ్‌సన్
    2. ఎఫ్. సి. థోర్న్
    3. ఫ్రాంక్ పార్సన్స్
    4. కార్ల్ రోజర్స్
    సమాధానం

    D. కార్ల్ రోజర్స్

    Client-centred (non-directive) counselling was developed by

    1. E. G. Williamson
    2. F. C. Thorne
    3. Frank Parsons
    4. Carl Rogers

11. నిర్దేశక కౌన్సెలింగ్‌తో సంబంధం ఉన్నవారు

    1. మాస్లో
    2. ఇ. జి. విలియమ్‌సన్
    3. కార్ల్ రోజర్స్
    4. జంగ్
    సమాధానం

    B. ఇ. జి. విలియమ్‌సన్

    Directive counselling is associated with

    1. Maslow
    2. E. G. Williamson
    3. Carl Rogers
    4. Jung

12. బిగ్ ఫైవ్ లక్షణ నమూనా సంక్షిప్త రూపం

    1. MMPI
    2. TAT
    3. OCEAN
    4. 16 PF
    సమాధానం

    C. OCEAN

    The Big Five trait model is abbreviated as

    1. MMPI
    2. TAT
    3. OCEAN
    4. 16 PF

13. కాటెల్ వ్యక్తిత్వ పరీక్ష

    1. TAT
    2. బినే స్కేల్
    3. 16 PF
    4. రోర్షాక్
    సమాధానం

    C. 16 PF

    Cattell's personality test is the

    1. TAT
    2. Binet scale
    3. 16 PF
    4. Rorschach

14. విఫలమైన విద్యార్థి పరీక్షాధికారి అన్యాయం చేశాడని నిందిస్తున్నాడు. ఈ రక్షణ యంత్రాంగం

    1. అణచివేత
    2. ప్రక్షేపణ
    3. ఉదాత్తీకరణ
    4. తిరోగమనం
    సమాధానం

    B. ప్రక్షేపణ

    A student who failed blames the examiner for being unfair. This defence mechanism is

    1. repression
    2. projection
    3. sublimation
    4. regression

15. తక్కువ మార్కులు వచ్చిన విద్యార్థి 'ఎలాగూ ఆ పరీక్ష ముఖ్యం కాదు' అంటున్నాడు. ఇది

    1. హేతుబద్ధీకరణ
    2. స్థానభ్రంశం
    3. తాదాత్మ్యం
    4. నిరాకరణ
    సమాధానం

    A. హేతుబద్ధీకరణ

    A student who scored low says 'the exam did not matter anyway'. This is

    1. rationalisation
    2. displacement
    3. identification
    4. denial

16. ఉపాధ్యాయుడు తిట్టగా ఒక బాలుడు తన తమ్ముడిని కొడుతున్నాడు. ఇది

    1. తిరోగమనం
    2. ఉదాత్తీకరణ
    3. ప్రక్షేపణ
    4. స్థానభ్రంశం
    సమాధానం

    D. స్థానభ్రంశం

    A boy scolded by his teacher beats his younger brother. This is

    1. regression
    2. sublimation
    3. projection
    4. displacement

17. తోబుట్టువు పుట్టిన తర్వాత పెద్ద పిల్లవాడు మళ్లీ బొటనవేలు చప్పరించడం మొదలుపెడతాడు. ఇది

    1. ప్రతిచర్య నిర్మాణం
    2. పరిహారం
    3. స్థిరీకరణ
    4. తిరోగమనం
    సమాధానం

    D. తిరోగమనం

    A grown child begins to suck his thumb after the birth of a sibling. This is

    1. reaction formation
    2. compensation
    3. fixation
    4. regression

18. శారీరకంగా బలహీనమైన బాలుడు అద్భుతమైన పండితుడు అవుతాడు. ఇది

    1. పరిహారం
    2. స్థానభ్రంశం
    3. ప్రక్షేపణ
    4. నిరాకరణ
    సమాధానం

    A. పరిహారం

    A physically weak boy becomes an excellent scholar. This is

    1. compensation
    2. displacement
    3. projection
    4. denial

19. దూకుడు ప్రేరణలను క్రీడలుగా లేదా కళగా మార్చుకోవడం

    1. తిరోగమనం
    2. ఉదాత్తీకరణ
    3. అణచివేత
    4. నిరాకరణ
    సమాధానం

    B. ఉదాత్తీకరణ

    Turning aggressive urges into sports or art is

    1. regression
    2. sublimation
    3. repression
    4. denial

20. తనకు ఇష్టం లేని వ్యక్తి పట్ల అతి మర్యాద చూపడం

    1. తాదాత్మ్యం
    2. స్థిరీకరణ
    3. ప్రతిచర్య నిర్మాణం
    4. పరిహారం
    సమాధానం

    C. ప్రతిచర్య నిర్మాణం

    Showing extreme politeness to a person one dislikes is

    1. identification
    2. fixation
    3. reaction formation
    4. compensation

21. రెండు సమానంగా ఆకర్షణీయమైన స్కాలర్‌షిప్‌ల మధ్య ఎంచుకోవడం దేనికి ఉదాహరణ?

    1. వర్జన-వర్జన సంఘర్షణ
    2. ఆకర్షణ-వర్జన సంఘర్షణ
    3. ఆకర్షణ-ఆకర్షణ సంఘర్షణ
    4. ద్వంద్వ వర్జన సంఘర్షణ
    సమాధానం

    C. ఆకర్షణ-ఆకర్షణ సంఘర్షణ

    Choosing between two equally attractive scholarships is an example of

    1. avoidance-avoidance conflict
    2. approach-avoidance conflict
    3. approach-approach conflict
    4. double-avoidance conflict

22. శిక్ష, ఫెయిల్ కావడం మధ్య ఎంచుకోవాల్సి రావడం

    1. సంఘర్షణ లేదు
    2. వర్జన-వర్జన సంఘర్షణ
    3. ఆకర్షణ-ఆకర్షణ సంఘర్షణ
    4. ఆకర్షణ-వర్జన సంఘర్షణ
    సమాధానం

    B. వర్జన-వర్జన సంఘర్షణ

    Having to choose between a punishment and failing is

    1. no conflict
    2. avoidance-avoidance conflict
    3. approach-approach conflict
    4. approach-avoidance conflict

23. సాధారణంగా అత్యంత కష్టమైన, దీర్ఘకాలం కొనసాగే సంఘర్షణ రకం

    1. ఆకర్షణ-ఆకర్షణ
    2. ద్వంద్వ ఆకర్షణ
    3. వర్జన-వర్జన
    4. ఆకర్షణ-వర్జన
    సమాధానం

    D. ఆకర్షణ-వర్జన

    The most difficult and lasting type of conflict is generally

    1. approach-approach
    2. double approach
    3. avoidance-avoidance
    4. approach-avoidance

24. లక్ష్యానికి అడ్డంకి ఏర్పడి ఉద్రిక్తత కలగడాన్ని ఏమంటారు?

    1. నిరాశ (ఫ్రస్ట్రేషన్)
    2. సర్దుబాటు
    3. స్థిరీకరణ
    4. ప్రేరణ
    సమాధానం

    A. నిరాశ (ఫ్రస్ట్రేషన్)

    Blocking of a goal that causes tension is called

    1. frustration
    2. adjustment
    3. fixation
    4. motivation

25. నిరాశ కలిగించే పరిస్థితిలో నిష్ప్రయోజనమైన చర్యను స్థిరంగా పునరావృతం చేయడం

    1. ప్రక్షేపణ
    2. ఉదాత్తీకరణ
    3. స్థిరీకరణ
    4. సర్దుబాటు
    సమాధానం

    C. స్థిరీకరణ

    Fixed repetition of a useless act in a frustrating situation is

    1. projection
    2. sublimation
    3. fixation
    4. adjustment

26. స్పష్టమైన వస్తువు లేని అస్పష్టమైన భయం

    1. నిరాశ
    2. ఆందోళన
    3. స్థిరీకరణ
    4. తిరోగమనం
    సమాధానం

    B. ఆందోళన

    A vague fear without a clear object is

    1. frustration
    2. anxiety
    3. fixation
    4. regression

27. సహాయకరమైన, ప్రేరణ కలిగించే ఒత్తిడిని ఏమంటారు?

    1. డిస్ట్రెస్
    2. ఆందోళన
    3. అణచివేత
    4. యూస్ట్రెస్
    సమాధానం

    D. యూస్ట్రెస్

    Helpful, motivating stress is called

    1. distress
    2. anxiety
    3. repression
    4. eustress

28. కోర్సులు, అధ్యయన అలవాట్లు, పాఠశాల సమస్యలపై మార్గదర్శకత్వం

    1. వృత్తిపరమైన మార్గదర్శకత్వం
    2. విద్యాపరమైన మార్గదర్శకత్వం
    3. వ్యక్తిగత మార్గదర్శకత్వం
    4. కేవలం ఉద్యోగ నియామకం
    సమాధానం

    B. విద్యాపరమైన మార్గదర్శకత్వం

    Guidance about courses, study habits and school problems is

    1. vocational guidance
    2. educational guidance
    3. personal guidance
    4. placement only

29. మానసికంగా ఆరోగ్యవంతుడైన వ్యక్తి లక్షణం ఏది?

    1. వాస్తవిక లక్ష్యాలు, భావోద్వేగ సమతుల్యత
    2. ఇతరులను నిందించడం
    3. అన్ని సంబంధాలను తప్పించుకోవడం
    4. సమస్యలను నిరంతరం నిరాకరించడం
    సమాధానం

    A. వాస్తవిక లక్ష్యాలు, భావోద్వేగ సమతుల్యత

    Which is a feature of a mentally healthy person?

    1. Realistic goals and emotional balance
    2. Blaming others
    3. Avoiding all contact
    4. Constant denial of problems

30. ప్రశ్నల ద్వారా వ్యక్తిత్వ లక్షణాలను అంచనా వేసే ఇన్వెంటరీ

    1. TAT
    2. రోర్షాక్
    3. వాక్య పూరణ
    4. MMPI
    సమాధానం

    D. MMPI

    The inventory used to assess personality traits through questions is the

    1. TAT
    2. Rorschach
    3. Sentence completion
    4. MMPI

31. ప్రకటనలు: 1. ఇడ్ సుఖ సూత్రం ఆధారంగా పనిచేస్తుంది. 2. అత్యహం (సూపర్ ఈగో) వాస్తవిక సూత్రం ఆధారంగా పనిచేస్తుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. Id works on the pleasure principle. 2. Superego works on the reality principle.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

32. ప్రకటనలు: 1. ఆందోళనకు అస్పష్టమైన వస్తువు ఉంటుంది. 2. భయానికి స్పష్టమైన వస్తువు ఉంటుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Anxiety has a vague object. 2. Fear has a clear object.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. ప్రకటనలు: 1. కౌన్సెలింగ్ కంటే మార్గదర్శకత్వం విస్తృతమైనది. 2. కౌన్సెలింగ్ అనేది ఒకరితో ఒకరు ఉండే సంబంధం.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Guidance is wider than counselling. 2. Counselling is a one-to-one relation.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. ప్రకటనలు: 1. రక్షణ యంత్రాంగాలు చేతనంగా పనిచేస్తాయి. 2. అవి ఆందోళనను తగ్గిస్తాయి కానీ వాస్తవాన్ని వక్రీకరిస్తాయి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. Defence mechanisms work consciously. 2. They reduce anxiety but distort reality.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. ప్రకటనలు: 1. రోర్షాక్ చిత్రాలను ఉపయోగిస్తుంది, వ్యక్తి కథలు చెప్పేలా చేస్తుంది. 2. TAT ఇంక్‌బ్లాట్‌లను ఉపయోగిస్తుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Statements: 1. Rorschach uses pictures that make the person tell stories. 2. TAT uses inkblots.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. ప్రకటనలు: 1. ఐసెంక్ బహిర్ముఖత్వం, న్యూరోటిసిజం గురించి వివరించారు. 2. కాటెల్ 16 మూల లక్షణాలను వివరించారు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Eysenck described extraversion and neuroticism. 2. Cattell described 16 source traits.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. ప్రకటనలు: 1. ఉదాత్తీకరణ అత్యంత ఆరోగ్యకరమైన రక్షణ యంత్రాంగం. 2. అణచివేత అంటే బాధాకరమైన ఆలోచనలను చేతన నుండి బయటకు నెట్టడం.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Sublimation is the healthiest defence mechanism. 2. Repression is pushing painful thoughts out of awareness.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. ప్రకటనలు: 1. అనిర్దేశక కౌన్సెలింగ్ కౌన్సెలర్-కేంద్రితం. 2. సమన్వయ (ఎక్లెక్టిక్) కౌన్సెలింగ్ థోర్న్‌తో ముడిపడి ఉంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. Non-directive counselling is counsellor-centred. 2. Eclectic counselling is linked with Thorne.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. సిద్ధాంతకర్తను రకాలతో జతపరచండి: 1. హిప్పోక్రేటిస్ 2. షెల్డన్ 3. జంగ్

    1. 1 రక్త ప్రధాన (సాంగ్విన్), 2 మీసోమార్ఫ్, 3 అంతర్ముఖ
    2. 1 రక్త ప్రధాన, 2 అంతర్ముఖ, 3 మీసోమార్ఫ్
    3. 1 మీసోమార్ఫ్, 2 రక్త ప్రధాన, 3 అంతర్ముఖ
    4. 1 అంతర్ముఖ, 2 మీసోమార్ఫ్, 3 రక్త ప్రధాన
    సమాధానం

    A. 1 రక్త ప్రధాన (సాంగ్విన్), 2 మీసోమార్ఫ్, 3 అంతర్ముఖ

    Match the theorist with the types: 1. Hippocrates 2. Sheldon 3. Jung

    1. 1 sanguine, 2 mesomorph, 3 introvert
    2. 1 sanguine, 2 introvert, 3 mesomorph
    3. 1 mesomorph, 2 sanguine, 3 introvert
    4. 1 introvert, 2 mesomorph, 3 sanguine

40. రక్షణ యంత్రాంగాన్ని ఉదాహరణతో జతపరచండి: 1. నిరాకరణ 2. ప్రక్షేపణ 3. స్థానభ్రంశం

    1. 1 'నేను ఫెయిల్ కాలేదు', 2 'పరీక్షాధికారి అన్యాయం చేశాడు', 3 తిట్టిన తర్వాత తోబుట్టువును కొట్టడం
    2. 1 తిట్టిన తర్వాత తోబుట్టువును కొట్టడం, 2 'పరీక్షాధికారి అన్యాయం చేశాడు', 3 'నేను ఫెయిల్ కాలేదు'
    3. 1 'పరీక్షాధికారి అన్యాయం చేశాడు', 2 'నేను ఫెయిల్ కాలేదు', 3 తిట్టిన తర్వాత తోబుట్టువును కొట్టడం
    4. 1 'నేను ఫెయిల్ కాలేదు', 2 తిట్టిన తర్వాత తోబుట్టువును కొట్టడం, 3 'పరీక్షాధికారి అన్యాయం చేశాడు'
    సమాధానం

    A. 1 'నేను ఫెయిల్ కాలేదు', 2 'పరీక్షాధికారి అన్యాయం చేశాడు', 3 తిట్టిన తర్వాత తోబుట్టువును కొట్టడం

    Match the defence mechanism with the example: 1. Denial 2. Projection 3. Displacement

    1. 1 'I did not fail', 2 'the examiner is unfair', 3 hitting a sibling after a scolding
    2. 1 hitting a sibling after a scolding, 2 'the examiner is unfair', 3 'I did not fail'
    3. 1 'the examiner is unfair', 2 'I did not fail', 3 hitting a sibling after a scolding
    4. 1 'I did not fail', 2 hitting a sibling after a scolding, 3 'the examiner is unfair'

41. పరీక్షను దాని రకంతో జతపరచండి: 1. రోర్షాక్ 2. MMPI 3. TAT

    1. 1 ప్రశ్నావళి, 2 ఇంక్‌బ్లాట్‌లు, 3 చిత్ర కథలు
    2. 1 చిత్ర కథలు, 2 ప్రశ్నావళి, 3 ఇంక్‌బ్లాట్‌లు
    3. 1 ఇంక్‌బ్లాట్‌లు, 2 చిత్ర కథలు, 3 ప్రశ్నావళి
    4. 1 ఇంక్‌బ్లాట్‌లు, 2 ప్రశ్నావళి, 3 చిత్ర కథలు
    సమాధానం

    D. 1 ఇంక్‌బ్లాట్‌లు, 2 ప్రశ్నావళి, 3 చిత్ర కథలు

    Match the test with its type: 1. Rorschach 2. MMPI 3. TAT

    1. 1 questionnaire, 2 inkblots, 3 picture stories
    2. 1 picture stories, 2 questionnaire, 3 inkblots
    3. 1 inkblots, 2 picture stories, 3 questionnaire
    4. 1 inkblots, 2 questionnaire, 3 picture stories

42. కౌన్సెలింగ్ విధానాన్ని వ్యక్తితో జతపరచండి: 1. నిర్దేశక 2. అనిర్దేశక 3. సమన్వయ (ఎక్లెక్టిక్)

    1. 1 విలియమ్‌సన్, 2 రోజర్స్, 3 థోర్న్
    2. 1 విలియమ్‌సన్, 2 థోర్న్, 3 రోజర్స్
    3. 1 థోర్న్, 2 రోజర్స్, 3 విలియమ్‌సన్
    4. 1 రోజర్స్, 2 విలియమ్‌సన్, 3 థోర్న్
    సమాధానం

    A. 1 విలియమ్‌సన్, 2 రోజర్స్, 3 థోర్న్

    Match the counselling approach with the person: 1. Directive 2. Non-directive 3. Eclectic

    1. 1 Williamson, 2 Rogers, 3 Thorne
    2. 1 Williamson, 2 Thorne, 3 Rogers
    3. 1 Thorne, 2 Rogers, 3 Williamson
    4. 1 Rogers, 2 Williamson, 3 Thorne

43. ఫ్రాయిడ్ మనోలైంగిక దశను దాని క్రమంతో జతపరచండి: 1. మొదటిది 2. రెండవది 3. మూడవది

    1. 1 ఫాలిక్, 2 అనల్, 3 ఓరల్
    2. 1 అనల్, 2 ఓరల్, 3 ఫాలిక్
    3. 1 ఓరల్, 2 ఫాలిక్, 3 అనల్
    4. 1 ఓరల్, 2 అనల్, 3 ఫాలిక్
    సమాధానం

    D. 1 ఓరల్, 2 అనల్, 3 ఫాలిక్

    Match Freud's psychosexual stage with its order: 1. First 2. Second 3. Third

    1. 1 phallic, 2 anal, 3 oral
    2. 1 anal, 2 oral, 3 phallic
    3. 1 oral, 2 phallic, 3 anal
    4. 1 oral, 2 anal, 3 phallic

44. ఒక విద్యార్థి ముభావంగా, దూకుడుగా మారడాన్ని ఉపాధ్యాయుడు గమనించాడు. మొదటగా చేయవలసిన ఉత్తమ చర్య

    1. బహిరంగంగా శిక్షించడం
    2. కారణాన్ని అర్థం చేసుకుని మద్దతు ఇవ్వడం
    3. పట్టించుకోకపోవడం
    4. తరగతి నుండి పంపివేయడం
    సమాధానం

    B. కారణాన్ని అర్థం చేసుకుని మద్దతు ఇవ్వడం

    A teacher notices a pupil who has become withdrawn and aggressive. The best first step is to

    1. punish him in public
    2. understand the cause and offer support
    3. ignore him
    4. remove him from the class

45. ఒక పిల్లవాడు తరచూ ఫెయిల్ అయి, ఆ తర్వాత 'నాకు చదవాలని లేదు' అంటున్నాడు. ఉపాధ్యాయుడు దీనిని దేనిగా పరిగణించాలి?

    1. కేవలం బద్ధకానికి రుజువు
    2. నిరాశకు ఉపసంహరణ ప్రతిస్పందన
    3. మేధస్సుకు సూచన
    4. ఉదాత్తీకరణ కేసు
    సమాధానం

    B. నిరాశకు ఉపసంహరణ ప్రతిస్పందన

    A child fails often, then starts to say 'I do not want to study'. A teacher should see this as possible

    1. proof of laziness only
    2. withdrawal reaction to frustration
    3. a sign of intelligence
    4. a case of sublimation