Named Reactions for NEET in Telugu — ఈ గైడ్ తెలుగులో ఉంది. Read in English.
విద్యార్థులు తరచుగా నేమ్డ్ రియాక్షన్లను (named reactions) ఒక జాబితాలా నేర్చుకుంటారు, కానీ జాబితా అక్కడే అతి తక్కువగా ఉపయోగపడుతుంది. NEET ప్రశ్న "Cannizzaro reaction అంటే ఏమిటి" అని అడగడం అరుదు; అది ఒక రియేజెంట్ (reagent), ఒక ప్రారంభ సమ్మేళనం ఇచ్చి ఉత్పన్నం (product) ఏమిటో అడుగుతుంది. జవాబు ఇవ్వడానికి ప్రతి రియాక్షన్కు మూడు విషయాలు తెలియాలి: సబ్స్ట్రేట్ (substrate) లో ఏం ఉండాలి, రియేజెంట్ ఏం చేస్తుంది, ఉత్పన్నం ఎలా ఉంటుంది.
NEETకి ముఖ్యమైన నేమ్డ్ రియాక్షన్లను అవి ఏ చాప్టర్కు చెందినవో ఆ వారీగా ఈ పోస్ట్ జాబితా చేస్తుంది, Pareekshaలోని NEET పేపర్ల నుంచి ఐదు పాత ప్రశ్నలను సాల్వ్ చేసి చూపిస్తుంది.
సిలబస్ నిజంగా ఏ నేమ్డ్ రియాక్షన్ల పేర్లు చెబుతుంది
NEET (UG) 2026 కోసం NMC (నేషనల్ మెడికల్ కమిషన్) సిలబస్ కొన్ని రియాక్షన్ల పేర్లను తన పాఠ్యంలోనే చెబుతుంది. సిలబస్ నేరుగా వాటిని చూపిస్తుంది కాబట్టి, వీటికే ముందు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం అత్యంత సురక్షితం:
| సిలబస్ యూనిట్ (NMC, NEET UG 2026) | యూనిట్లో పేరు చెప్పిన రియాక్షన్లు |
|---|---|
| యూనిట్ 15, హైడ్రోకార్బన్లు (Hydrocarbons) | Friedel–Crafts ఆల్కైలేషన్, ఎసైలేషన్, Markovnikov సంకలనం, పెరాక్సైడ్ ప్రభావం, ఓజోనాలిసిస్ |
| యూనిట్ 17, ఆక్సిజన్ ఉన్న ఆర్గానిక్ సమ్మేళనాలు | Reimer–Tiemann రియాక్షన్, Wolff–Kishner, Clemmensen రిడక్షన్లు, aldol కండెన్సేషన్, Cannizzaro రియాక్షన్, haloform రియాక్షన్, Grignard రియేజెంట్ |
| యూనిట్ 18, నైట్రోజన్ ఉన్న ఆర్గానిక్ సమ్మేళనాలు | డయాజోనియం లవణాలు, సంశ్లేషణలో వాటి ప్రాముఖ్యం (Sandmeyer, coupling రియాక్షన్లు) |
మిగతా యూనిట్లు "తయారీ సాధారణ పద్ధతులు, ధర్మాలు, రియాక్షన్లు" అడుగుతాయి. ఆ పదాల్లో ప్రతి చాప్టర్లోని ప్రామాణిక రియాక్షన్లు వస్తాయి: Wurtz, Finkelstein, Williamson, Kolbe, Rosenmund, Hofmann bromamide, Gabriel synthesis వంటివి. ఇవన్నీ NEET లేదా AIPMT పేపర్లలో అడిగారు, కాబట్టి ఇవీ మీ జాబితాలో ఉండాలి. NMC పదాలను మార్చవచ్చు కాబట్టి, NEET 2027 ఇన్ఫర్మేషన్ బులెటిన్ విడుదలైనప్పుడు దానితో పాటు ప్రచురించే సిలబస్ చూడండి. పూర్తి యూనిట్ జాబితా మా NEET సిలబస్ పేజీ (ఇంగ్లీష్లో) లో ఉంది.
పేపర్లో ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ ఎంత ఉంటుంది
Pareekshaలో ఉన్న 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 NEET పేపర్లలో ఆర్గానిక్ చాప్టర్లకు ఇన్ని కెమిస్ట్రీ ప్రశ్నలు వచ్చాయి (డిజిటైజ్ చేసిన కొన్ని పేపర్లలో పూర్తి పేపర్ కన్నా కొన్ని ప్రశ్నలు తక్కువ ఉన్నాయి):
| చాప్టర్ | ప్రశ్నలు, 2021–2026 | ఒక్కో పేపర్కు, 2016–2020 | ఒక్కో పేపర్కు, 2021–2026 |
|---|---|---|---|
| Aldehydes, Ketones and Carboxylic Acids | 24 | 0.75 | 2.40 |
| Hydrocarbons | 15 | 1.25 | 1.50 |
| Organic Chemistry: Some Basic Principles | 14 | 0.50 | 1.40 |
| Amines | 12 | 0.75 | 1.20 |
| Alcohols, Phenols and Ethers | 10 | 0.62 | 1.00 |
| Haloalkanes and Haloarenes | 7 | 0.25 | 0.70 |
ఈ రెండు కాలాల మధ్య కెమిస్ట్రీ చాప్టర్లన్నింటిలో ఆల్డిహైడ్లు, కీటోన్లు, కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లాలు (Aldehydes, Ketones and Carboxylic Acids) అత్యధికంగా పెరిగింది, నేమ్డ్ రియాక్షన్లు అత్యధికంగా ఉన్న చాప్టర్ కూడా ఇదే. పూర్తి పట్టిక చాప్టర్ వారీ వెయిటేజ్ పేజీ (ఇంగ్లీష్లో) లో ఉంది.
హైడ్రోకార్బన్లు
| రియాక్షన్ | లోపలికి వెళ్ళేది | బయటికి వచ్చేది | NEET ఏం పరీక్షిస్తుంది |
|---|---|---|---|
| Friedel–Crafts alkylation | Benzene + R–Cl, అనార్ద్ర (anhydrous) $\mathrm{AlCl_3}$ | ఆల్కైల్బెంజీన్ | కార్బోకేటయాన్ పునర్వ్యవస్థీకరణ (rearrangement) చెందవచ్చు, ఉత్పన్నం బెంజీన్ కన్నా చురుకైనది, కాబట్టి పాలీఆల్కైలేషన్ జరుగుతుంది |
| Friedel–Crafts acylation | Benzene + RCOCl, అనార్ద్ర $\mathrm{AlCl_3}$ | ఏరిల్ కీటోన్ | పునర్వ్యవస్థీకరణ ఉండదు; ఎసైల్ గ్రూప్ రింగ్ను డీయాక్టివేట్ చేస్తుంది, కాబట్టి ఒక్క ప్రతిక్షేపణ దగ్గరే ఆగుతుంది |
| Markovnikov addition | అసౌష్ఠవ (unsymmetrical) ఆల్కీన్ + HX | ఇప్పటికే ఎక్కువ H ఉన్న కార్బన్కు H వెళ్తుంది | Propene + HBr నుంచి 2-bromopropane వస్తుంది |
| Peroxide (Kharasch) effect | అసౌష్ఠవ ఆల్కీన్ + HBr + పెరాక్సైడ్ | Anti-Markovnikov ఉత్పన్నం | HBrతో మాత్రమే పనిచేస్తుంది, HCl లేదా HIతో కాదు |
| Ozonolysis | ఆల్కీన్ + $\mathrm{O_3}$, తర్వాత Zn/$\mathrm{H_2O}$ | రెండు కార్బొనైల్ సమ్మేళనాలు | ఉత్పన్నాల నుంచి వెనక్కి ఆల్కీన్ను కనుక్కోవడం |
| Wurtz reaction | 2 R–X + 2 Na, పొడి ఈథర్లో | R–R | సరి సంఖ్య కార్బన్లు ఉన్న ఆల్కేన్లు ఇస్తుంది; రెండు వేర్వేరు హాలైడ్లతో మిశ్రమం వస్తుంది |
బలంగా డీయాక్టివేట్ చేసే $-\mathrm{NO_2}$ వంటి గ్రూపులు ఉన్న రింగ్లపై Friedel–Crafts రియాక్షన్లు జరగవు. aniline పై కూడా జరగవు, ఎందుకంటే క్షార స్వభావం ఉన్న $-\mathrm{NH_2}$ $\mathrm{AlCl_3}$ ను బంధించేస్తుంది. ఈ చివరి విషయం NEET 2024 రెండు సిట్టింగ్లలోనూ అడిగారు.
హాలోఆల్కేన్లు, హాలోఎరీన్లు
| రియాక్షన్ | రియేజెంట్ | ఫలితం |
|---|---|---|
| Finkelstein | పొడి acetone లో NaI | R–Cl లేదా R–Br, R–I గా మారుతుంది; NaCl లేదా NaBr అవక్షేపంగా పడుతుంది, అదే రియాక్షన్ను ముందుకు నడిపిస్తుంది |
| Swarts | AgF, $\mathrm{Hg_2F_2}$, $\mathrm{CoF_2}$ లేదా $\mathrm{SbF_3}$ | ఆల్కైల్ క్లోరైడ్లు లేదా బ్రోమైడ్ల నుంచి ఆల్కైల్ ఫ్లోరైడ్లు |
| Wurtz–Fittig | Ar–X + R–X + Na, పొడి ఈథర్లో | ఆల్కైల్బెంజీన్ |
| Fittig | 2 Ar–X + 2 Na, పొడి ఈథర్లో | Biphenyl |
ఈ చాప్టర్లో నేమ్డ్ రియాక్షన్ల కన్నా వాటి వెనుక ఉన్న భావనలే ఎక్కువ ముఖ్యం: $S_N2$ కాన్ఫిగరేషన్ విలోమం (inversion of configuration) తో జరుగుతుంది, $S_N1$ సమతల కార్బోకేటయాన్ ద్వారా జరిగి రేసిమైజేషన్ (racemisation) ఇస్తుంది, ఎలిమినేషన్ Saytzeff నియమాన్ని పాటిస్తుంది (ఎక్కువ ప్రతిక్షేపించిన ఆల్కీన్ ప్రధాన ఉత్పన్నం). NEET 2020, 2021 రెండూ 2-bromopentane ఎలిమినేషన్ గురించి అడిగాయి; Saytzeff నియమం ప్రకారం అది pent-2-ene ఇస్తుంది.
ఆల్కహాల్లు, ఫినాల్లు, ఈథర్లు
| రియాక్షన్ | లోపలికి వెళ్ళేది | బయటికి వచ్చేది |
|---|---|---|
| Reimer–Tiemann | Phenol + $\mathrm{CHCl_3}$ + జల NaOH, తర్వాత ఆమ్లం | Salicylaldehyde (2-hydroxybenzaldehyde) |
| Kolbe's reaction | Sodium phenoxide + పీడనం కింద $\mathrm{CO_2}$, తర్వాత ఆమ్లం | Salicylic acid (2-hydroxybenzoic acid) |
| Williamson synthesis | ఆల్కైల్ హాలైడ్ + సోడియం ఆల్కాక్సైడ్ | ఈథర్ |
| ఈథర్ విచ్ఛేదనం (cleavage) | Anisole + HI | Phenol + $\mathrm{CH_3I}$ |
ఇక్కడ రెండు ట్రాప్లు ఉన్నాయి. Williamson synthesis లో ఆల్కైల్ హాలైడ్ ప్రైమరీ (primary) గా ఉండాలి: టెర్షియరీ హాలైడ్ ఆల్కాక్సైడ్తో ఎలిమినేషన్ ద్వారా ఆల్కీన్ ఇస్తుంది. tert-butyl methyl ether తయారు చేయాలంటే, sodium tert-butoxide ను methyl bromide తో వాడండి, దానికి వ్యతిరేకంగా కాదు. Anisole విచ్ఛేదనంలో అయోడైడ్ మిథైల్ కార్బన్పై దాడి చేస్తుంది, ఎందుకంటే ఫినైల్–ఆక్సిజన్ బంధానికి పాక్షిక ద్విబంధ స్వభావం ఉంటుంది. కాబట్టి ఉత్పన్నాలు phenol, methyl iodide; iodobenzene ఎప్పటికీ రాదు. సరిగ్గా ఇదే ప్రశ్న NEET 2020లో అడిగారు.
ఆల్డిహైడ్లు, కీటోన్లు, కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లాలు
నేమ్డ్ రియాక్షన్లు చాలావరకు ఉండేది ఇక్కడే.
| రియాక్షన్ | సబ్స్ట్రేట్ షరతు | రియేజెంట్ | ఉత్పన్నం |
|---|---|---|---|
| Rosenmund reduction | ఆమ్ల క్లోరైడ్ (acid chloride) | $\mathrm{H_2}$, $\mathrm{BaSO_4}$ పై Pd (విషపూరితం చేసినది, poisoned) | ఆల్డిహైడ్ |
| Stephen reduction | నైట్రైల్ | $\mathrm{SnCl_2}$/HCl, తర్వాత $\mathrm{H_3O^+}$ | ఆల్డిహైడ్ |
| Etard reaction | Toluene | Chromyl chloride, తర్వాత $\mathrm{H_3O^+}$ | Benzaldehyde |
| Gattermann–Koch | Benzene | CO + HCl, అనార్ద్ర $\mathrm{AlCl_3}$/CuCl | Benzaldehyde |
| Clemmensen reduction | ఆల్డిహైడ్ లేదా కీటోన్ | Zn–Hg, గాఢ HCl | $\mathrm{C{=}O}$, $\mathrm{CH_2}$ గా మారుతుంది |
| Wolff–Kishner reduction | ఆల్డిహైడ్ లేదా కీటోన్ | $\mathrm{NH_2NH_2}$, తర్వాత ethylene glycol లో KOH, వేడి | $\mathrm{C{=}O}$, $\mathrm{CH_2}$ గా మారుతుంది |
| Aldol condensation | α-హైడ్రోజన్ తప్పనిసరిగా ఉండాలి | విలీన NaOH | β-హైడ్రాక్సీ ఆల్డిహైడ్ లేదా కీటోన్; వేడి చేస్తే α,β-అసంతృప్త సమ్మేళనం |
| Cannizzaro reaction | α-హైడ్రోజన్ ఉండకూడదు | గాఢ NaOH | ఒక అణువు ఆల్కహాల్గా క్షయకరణం, మరొకటి కార్బాక్సిలేట్ లవణంగా ఆక్సీకరణం |
| Haloform reaction | మిథైల్ కీటోన్ ($\mathrm{CH_3CO-}$) లేదా $\mathrm{CH_3CH(OH)-}$ గ్రూప్ | NaOX (లేదా $\mathrm{X_2}$ + NaOH) | $\mathrm{CHX_3}$ + ఒక కార్బన్ తక్కువ ఉన్న కార్బాక్సిలేట్ |
| Hell–Volhard–Zelinsky | α-హైడ్రోజన్ ఉన్న కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లం | $\mathrm{X_2}$, ఎర్ర ఫాస్ఫరస్ | α-హాలో ఆమ్లం |
| Decarboxylation | ఆమ్లం యొక్క సోడియం లవణం | NaOH + CaO (soda lime), వేడి | ఒక కార్బన్ తక్కువ ఉన్న ఆల్కేన్ |
aldol కావాలా Cannizzaro కావాలా అనేది α-హైడ్రోజన్ నియమం నిర్ణయిస్తుంది, ఈ చాప్టర్లో అత్యధికంగా పరీక్షించే ఒకే ఒక్క విషయం ఇదే. Ethanal, propanone లకు α-హైడ్రోజన్లు ఉన్నాయి, అవి aldol రియాక్షన్లు చెందుతాయి. Methanal, benzaldehyde లకు అవి లేవు, కాబట్టి గాఢ క్షారంతో అవి Cannizzaro చెందుతాయి. methanal తో జరిగే crossed Cannizzaro రియాక్షన్లో ఆక్సీకరణం చెందేది (formate గా) methanal యే, ఎందుకంటే అది ఎక్కువ చురుకైన ఆల్డిహైడ్.
Clemmensen ఆమ్లంలో పనిచేస్తుంది, Wolff–Kishner క్షారంలో. అణువులో బలమైన ఆమ్లాన్ని తట్టుకోలేని గ్రూప్ ఉంటే, క్షార మార్గమే వాడాలి; NEET ఈ ఎంపికను అలాగే అడుగుతుంది.
అమైన్లు, డయాజోనియం లవణాలు
| రియాక్షన్ | లోపలికి వెళ్ళేది | బయటికి వచ్చేది | ముఖ్యమైన విషయం |
|---|---|---|---|
| Hofmann bromamide degradation | అమైడ్ + $\mathrm{Br_2}$ + NaOH | ప్రైమరీ అమైన్ | అమైడ్ కన్నా ఒక కార్బన్ తక్కువ |
| Gabriel phthalimide synthesis | Potassium phthalimide + ఆల్కైల్ హాలైడ్, తర్వాత జలవిశ్లేషణ | ప్రైమరీ అలిఫాటిక్ అమైన్ | aniline తయారు చేయలేం: ఏరిల్ హాలైడ్లు ఆ ప్రతిక్షేపణ చెందవు |
| Carbylamine test | ప్రైమరీ అమైన్ + $\mathrm{CHCl_3}$ + ఆల్కహాలిక్ KOH | ఐసోసయనైడ్, దుర్వాసన | ప్రైమరీ అమైన్లు మాత్రమే, అలిఫాటిక్ అయినా ఏరోమాటిక్ అయినా |
| Diazotisation | Aniline + $\mathrm{NaNO_2}$ + HCl, 273–278 K వద్ద | Benzenediazonium chloride | చల్లగానే ఉంచాలి |
| Sandmeyer | డయాజోనియం లవణం + $\mathrm{Cu_2Cl_2}$/HCl, $\mathrm{Cu_2Br_2}$/HBr లేదా CuCN/KCN | Ar–Cl, Ar–Br లేదా Ar–CN | Cu(I) లవణాలు |
| Gattermann | డయాజోనియం లవణం + Cu పొడి + HX | Ar–Cl లేదా Ar–Br | Cu(I) లవణానికి బదులు రాగి లోహం |
| Coupling | డయాజోనియం లవణం + phenol (క్షార మాధ్యమం) లేదా aniline (స్వల్ప ఆమ్ల మాధ్యమం) | అజో రంగులు (azo dyes) | phenol తో p-hydroxyazobenzene (నారింజ); aniline తో p-aminoazobenzene (aniline yellow) |
సిలబస్ యూనిట్ 20లో తయారీ విధానం అర్థం చేసుకోవాల్సిన సమ్మేళనాల్లో aniline yellow కూడా ఉంది. ఆ యూనిట్ను మా ప్రాక్టికల్ కెమిస్ట్రీ గైడ్ వివరిస్తుంది.
ఐదు NEET పాత ప్రశ్నలు, సాల్వ్ చేసినవి
1. NEET (UG) 2026 Re-exam, Q46. కింది రియాక్షన్ క్రమానికి సరైన ఆప్షన్ ఎంచుకోండి: Benzene $\xrightarrow[\text{ii. NaOCl}]{\text{i. }\mathrm{CH_3COCl,\ AlCl_3}}$ P + Q
(A) P ఒక కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లం యొక్క సోడియం లవణం అయితే, Q ఒక ప్రైమరీ ఆల్కహాల్. (B) P, Q ఏరోమాటిక్ సమ్మేళనాలు. (C) ఆమ్లీకరణంపై P కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లాన్ని ఇస్తే, గాలి, వెలుతురుకు గురైనప్పుడు Q విషవాయువును ఇస్తుంది. (D) P, Q రెండూ కార్బొనైల్ సమ్మేళనాలు.
అధికారిక జవాబు: (C). Friedel–Crafts acylation, acetophenone ను ఇస్తుంది; అది ఒక మిథైల్ కీటోన్. తర్వాత NaOCl haloform రియాక్షన్ జరుపుతుంది: మిథైల్ గ్రూప్ chloroform గా బయటికి వెళ్తుంది, మిగిలినది sodium benzoate అవుతుంది. ఆమ్లంతో sodium benzoate, benzoic acid ను ఇస్తుంది; chloroform గాలి, వెలుతురులో నెమ్మదిగా ఆక్సీకరణం చెంది phosgene, $\mathrm{COCl_2}$ అవుతుంది. ఒకే ప్రశ్నలో రెండు నేమ్డ్ రియాక్షన్లు ఇప్పుడు సాధారణంగా కనిపించే పద్ధతి. పేపర్ చూడండి.
2. NEET (UG) 2023 Manipur, Q91. ఇచ్చిన రియాక్షన్ను పరిశీలించండి: $\mathrm{CH_3COCH_3} \xrightarrow{\text{dil } \mathrm{Ba(OH)_2}}$ "X". సమ్మేళనం "X" లో ఉన్న ఫంక్షనల్ గ్రూపులు:
(A) కీటోన్, ద్విబంధం (B) ద్విబంధం, ఆల్డిహైడ్ (C) ఆల్కహాల్, ఆల్డిహైడ్ (D) ఆల్కహాల్, కీటోన్
అధికారిక జవాబు: (D). Acetone కు α-హైడ్రోజన్లు ఉన్నాయి, కాబట్టి విలీన క్షారం aldol రియాక్షన్ ఇస్తుంది. ఉత్పన్నం diacetone alcohol, $\mathrm{(CH_3)_2C(OH)CH_2COCH_3}$; దానిలో ఒక టెర్షియరీ ఆల్కహాల్, ఒక కీటోన్ ఉన్నాయి. వేడి చేసినప్పుడు మాత్రమే అది నీటిని కోల్పోతుంది. మీరు నేరుగా కండెన్సేషన్ ఉత్పన్నానికి దూకితే (A) ఎంచుకుంటారు.
3. NEET (UG) 2023, Q54. కింది రియాక్షన్లో ఉత్పన్నాన్ని గుర్తించండి: Benzenediazonium chloride ($\mathrm{C_6H_5N_2^+Cl^-}$) $\xrightarrow{\text{(i) } \mathrm{Cu_2Br_2/HBr};\ \text{(ii) Mg/dry ether};\ \text{(iii) } \mathrm{H_2O}}$ Product
(A) Phenol (B) Benzene (C) Phenylmagnesium bromide ($\mathrm{C_6H_5MgBr}$) (D) 4-Bromophenol
అధికారిక జవాబు: (B). Sandmeyer, bromobenzene ఇస్తుంది; పొడి ఈథర్లో Mg, phenylmagnesium bromide ఇస్తుంది; నీరు Grignard రియేజెంట్ను ప్రోటోనేట్ చేసి benzene గా మారుస్తుంది. ఒక అడుగు ముందే ఆగిపోయే విద్యార్థులను పట్టుకోవడానికి మధ్యంతర సమ్మేళనాన్ని ఆప్షన్ (C) గా పెట్టారు. పేపర్ చూడండి.
4. NEET (UG) 2022, Q122. సమ్మేళనం X, $\mathrm{O_3}$ తో, తర్వాత Zn/$\mathrm{H_2O}$ తో చర్య జరిపి ఉత్పన్నాలుగా formaldehyde, 2-methyl propanal ఇస్తుంది. సమ్మేళనం X
(A) 3-Methylbut-1-ene (B) 2-Methylbut-1-ene (C) 2-Methylbut-2-ene (D) Pent-2-ene
అధికారిక జవాబు: (A). రెండు కార్బొనైల్ కార్బన్లను ద్విబంధంతో కలపండి: formaldehyde నుంచి $\mathrm{CH_2{=}}$, 2-methylpropanal నుంచి $\mathrm{{=}CH{-}CH(CH_3)_2}$ కలిసి $\mathrm{CH_2{=}CH{-}CH(CH_3)_2}$ అవుతాయి, అదే 3-methylbut-1-ene.
5. NEET (UG) 2022 Phase 2, Q115. phenol నుంచి పొందే ఉత్పన్నం (List-II) తో రియేజెంట్లను (List-I) జతపరచండి.
| List-I | List-II |
|---|---|
| (a) (i) NaOH (ii) $\mathrm{CO_2}$ (iii) $\mathrm{H^+}$ | (i) Benzoquinone |
| (b) (i) Aqueous NaOH + $\mathrm{CHCl_3}$ (ii) $\mathrm{H^+}$ | (ii) Benzene |
| (c) Zn dust, $\Delta$ | (iii) Salicyl aldehyde |
| (d) $\mathrm{Na_2Cr_2O_7}$, $\mathrm{H_2SO_4}$ | (iv) Salicylic acid |
(A) (a)-(iv), (b)-(ii), (c)-(i), (d)-(iii) (B) (a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii) (C) (a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(iii) (D) (a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)
అధికారిక జవాబు: (D). Kolbe's reaction, salicylic acid ఇస్తుంది; Reimer–Tiemann, salicylaldehyde ఇస్తుంది; zinc dust ఆక్సిజన్ను తొలగించి benzene ఇస్తుంది; dichromate, phenol ను benzoquinone గా ఆక్సీకరిస్తుంది. విద్యార్థులు అత్యధికంగా కలగాపులగం చేసే జంట Kolbe, Reimer–Tiemann: $\mathrm{CO_2}$ ఆమ్లాన్ని ఇస్తుంది, $\mathrm{CHCl_3}$ ఆల్డిహైడ్ను ఇస్తుంది.
నేమ్డ్ రియాక్షన్లు గుర్తుండేలా ఎలా నేర్చుకోవాలి
- ఉత్పన్నం మాత్రమే కాదు, షరతు నేర్చుకోండి. ప్రతి రియాక్షన్కు సబ్స్ట్రేట్లో ఏం ఉండాలో ఒక్క వాక్యం రాయండి: α-హైడ్రోజన్, α-హైడ్రోజన్ లేకపోవడం, మిథైల్ కీటోన్, ప్రైమరీ హాలైడ్, ప్రైమరీ అమైన్. చాలా తప్పు ఆప్షన్లు సరిగ్గా ఆ షరతునే ఉల్లంఘిస్తాయి.
- వ్యతిరేక దిశ ప్రశ్న రాయండి. రియేజెంట్ కాలమ్ను మూసేసి, ప్రారంభ సమ్మేళనం, ఉత్పన్నం నుంచి దాన్ని కనుక్కోండి. NEET మార్పిడి (conversion) ప్రశ్నలు ఇలాగే తయారవుతాయి; మా ఆర్గానిక్ కన్వర్షన్లు, రియేజెంట్ల గైడ్ వాటిని వివరిస్తుంది.
- కార్బన్లను లెక్కించండి. Decarboxylation, Hofmann bromamide, haloform రియాక్షన్ ఒక్కొక్కటి ఒక కార్బన్ను తొలగిస్తాయి. Wurtz గొలుసును రెట్టింపు చేస్తుంది. కార్బన్ల లెక్క క్షణాల్లో ఆప్షన్లను తోసిపుచ్చుతుంది.
- పాత పేపర్ల నుంచి, చాప్టర్ వారీగా ప్రాక్టీస్ చేయండి. చాప్టర్ పోస్ట్లు సాల్వ్ చేసిన ప్రశ్నలను జాబితా చేస్తాయి: Aldehydes, Ketones and Carboxylic Acids, Amines, Alcohols, Phenols and Ethers, Hydrocarbons, Haloalkanes and Haloarenes. మొత్తం 51 NEET, AIPMT పేపర్లు పాత పేపర్ల పేజీ లో ఉన్నాయి.
చదవడానికి, Organic Compounds with Halogen, Oxygen and Nitrogen స్టడీ బుక్ ఈ చాప్టర్లలో నాలుగింటిని వివరిస్తుంది, కార్బొనైల్ చాప్టర్ చాప్టర్ 3 లో ఉంది; హైడ్రోకార్బన్లు Organic Basics and Hydrocarbons లో ఉన్నాయి. ప్రతి చాప్టర్కు మీ డాష్బోర్డ్లోని NEET విభాగంలో /dashboard/exams/neet-ug వద్ద 15 ప్రశ్నలు, 15 నిమిషాల టెస్ట్ కూడా ఉంది (లాగిన్ అవసరం). సబ్జెక్ట్ మొత్తానికి ప్లాన్ కోసం మా NEET కెమిస్ట్రీ ప్రిపరేషన్ స్ట్రాటజీ చదవండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
NEETకి ఎన్ని నేమ్డ్ రియాక్షన్లు అవసరం?
సుమారు 30 నుంచి 35 రియాక్షన్లు NEET ఇప్పటివరకు అడిగిన వాటిని కవర్ చేస్తాయి. NMC 2026 సిలబస్ దాదాపు డజను పేర్లను నేరుగా చెబుతుంది (Friedel–Crafts, Markovnikov, పెరాక్సైడ్ ప్రభావం, ozonolysis, Reimer–Tiemann, Clemmensen, Wolff–Kishner, aldol, Cannizzaro, haloform, డయాజోనియం రియాక్షన్లు). మిగతావి చాప్టర్లలోని "తయారీ పద్ధతులు, ధర్మాలు" లో భాగమైన ప్రామాణిక రియాక్షన్లు.
మెకానిజమ్లు తెలియాలా, లేక ఉత్పన్నాలు మాత్రమే చాలా?
సిలబస్ పేర్కొన్న మెకానిజమ్లు తెలుసుకోండి: ఆల్కీన్లకు ఎలక్ట్రోఫిలిక్ సంకలనం, ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ఏరోమాటిక్ ప్రతిక్షేపణ, $S_N1$, $S_N2$, కార్బొనైల్ గ్రూప్కు న్యూక్లియోఫిలిక్ సంకలనం, ఆల్కహాల్ల నిర్జలీకరణం (dehydration). మిగతా నేమ్డ్ రియాక్షన్లకు సబ్స్ట్రేట్ షరతు, రియేజెంట్, ఉత్పన్నం తెలిస్తే సాధారణంగా సరిపోతుంది.
ఏ నేమ్డ్ రియాక్షన్లు ఎక్కువగా అడుగుతారు?
మా డేటాలోని ప్రశ్నల ప్రకారం కార్బొనైల్ రియాక్షన్లు ముందున్నాయి: aldol, Cannizzaro, haloform, రెండు రిడక్షన్లు. తర్వాత డయాజోనియం కెమిస్ట్రీ, phenol యొక్క Kolbe, Reimer–Tiemann రియాక్షన్లు. Pareekshaలో ఉన్న 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 NEET పేపర్లలో Aldehydes, Ketones and Carboxylic Acids కు 24 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, ఏ కెమిస్ట్రీ చాప్టర్తోనైనా సమానంగా అత్యధికం.
Kolbe's reaction కు, Kolbe electrolysis కు తేడా ఏమిటి?
Kolbe's reaction అంటే sodium phenoxide, కార్బన్ డయాక్సైడ్తో జరిపే చర్య; ఆమ్లీకరణం తర్వాత అది salicylic acid ఇస్తుంది. Kolbe electrolysis అంటే కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లం యొక్క సోడియం లేదా పొటాషియం లవణ జల ద్రావణాన్ని విద్యుద్విశ్లేషణ చేయడం; అది రెండు ఆల్కైల్ గ్రూపులను కలిపి ఆల్కేన్ ఇస్తుంది. రెండింటికీ పేరు ఒక్కటే, ఇంకేమీ కలవదు.
Benzaldehyde, aldol రియాక్షన్ కాకుండా Cannizzaro రియాక్షన్ ఎందుకు ఇస్తుంది?
aldol రియాక్షన్కు కార్బొనైల్ గ్రూప్ పక్కన ఉన్న కార్బన్పై ఒక హైడ్రోజన్ కావాలి, ఎందుకంటే క్షారం దాన్ని తొలగించి ఈనోలేట్ (enolate) ఏర్పరుస్తుంది. Benzaldehyde లో అలాంటి హైడ్రోజన్ లేదు; దాని కార్బొనైల్ కార్బన్ నేరుగా రింగ్కు అతుక్కుని ఉంటుంది. అందుకే గాఢ క్షారంతో అది Cannizzaro రియాక్షన్ చెంది benzyl alcohol, benzoate ఇస్తుంది.

Comments (0)
No comments yet. Be the first to share your thoughts.